Metrika

  • citati u SCIndeksu: 0
  • citati u CrossRef-u:0
  • citati u Google Scholaru:[]
  • posete u poslednjih 30 dana:11
  • preuzimanja u poslednjih 30 dana:6

Sadržaj

članak: 2 od 59  
Back povratak na rezultate
2021, vol. 11, br. 1, str. 13-35
Vremenska perspektiva kao prediktor stresa kod menadžera
aAcademy of Educational-Medical Professional Studies Kruševac, Department of Ćuprija, Ćuprija
bUniverzitet Union, Fakultet za pravne i poslovne studije 'dr Lazar Vrkatić', Studijski program Poslovna psihologija , Novi Sad

e-adresabojan_sladja@yahoo.com, tea_nedeljkovic@yahoo.com
Sažetak
Cilj ove studije je da odredi odnos između dimenzija vremenske perspektive i percipiranog stresa kod menadžera čije je radno iskustvo - kao menadžera - od jedne do tri godine. Osnovna pretpostavka je bila da su dimenzije vremenske perspektive empirijski potvrđeni korelati brojnih psihičkih funkcija, te da bi, shodno tome, mogle biti korelati percipiranog stresa. Stoga smo postavili hipotezu da su dimenzije vremena značajni prediktori percipiranog stresa kod menadžera. Studija je bila sprovedena na uzorku od 92 menadžera oba pola (od čega je 37% muškaraca i 63% žena). Prosečna starost ispitanika bila je 36,58 godina. Selektivna varijabla za formiranje uzorka bila je dužina radnog iskustva u menadžmentu: od najmanje jedne do najviše tri godine. Pretpostavka za opravdanje uzorka bila je da menadžeri-početnici prihvataju veći broj stimulusa iz okoline kao stresore. Za operacionalizaciju vremenske perspektive upotrebljena je prilagođena verzija Zimbardovog upitnika vemenske perspektive (ZTPI, Zimbardo & Boyd, 1999, adaptacija Kostić & Nedeljković, 2013). Sa 52 stavke upitnik određuje pet dimenzija vremenske perspektive: negativna i pozitivna prošlost, hedonistička i fatalistička sadašnjost i budućnost. Percipirani stres je određivan pomoću rezultata dobijenih na Koenovom upitniku za percipirani stres (The Perceived Stress Scale - Skala Percipiranog Stresa, PSS-10, Cohen et al, 1983). Dobijen je značajan regresioni model koji objašnjava 17,6% varijanse u percepciji stresa kod menadžera. Kao jedini značajan nezavisni prediktor u grupi dimenzija vremenskih perspektiva istaknuta je budućnost (b = 0,416). Menadžeri okrenuti budućnosti pokazali su veći stepen percipiranog stresa. Postignuti rezutati potvđuju početnu pretpostavku predikcione snage dimenzija vremenske perspektive koje se odnose na intenzitet percipiranog stresa. Rezultati predstavljaju prilog razumevanju povezanosti između vremenskih perspektiva i percepcije stresa tokom prvih godina rada u ovom poslu i mogu poslužiti kao osnova za buduća istraživanja ovih konstrukata.
Reference
Backović, D., Milovanović, S., Maksimović, M., Latas, M. (2000) Stres i mentalni zamor u radnom procesu kao problem industrijski razvijenih zemalja. Engrami, vol. 22, br. 1, str. 39-64
Cernas, O.D.A., Davis, M.A. (2016) Future and past negative time perspective influences on job satisfaction and organizational commitment in Mexico and the United States. Management Research: Journal of the Iberoamerican Academy of Management, 14(3): 317-338
Cohen, S., Kamarck, T., Mermelstein, R. (1983) A global measure of perceived stress. Journal of Health and Social Behavior, 24(4): 385-385
Davis, A. (2010) Political communication and social theory: Communication and society. London: Routledge, 1th Edition
Giorgi, G., Shoss, M.K., Leon-Perez, J.M. (2015) Going beyond workplace stressors: Economic crisis and perceived employability in relation to psychological distress and job dissatisfaction. International Journal of Stress Management, 22(2): 137-158
Kalish, Y., Luria, G. (2016) Leadership emergence over time in short-lived groups: Integrating expectations states theory with temporal person-perception and self-serving bias. Journal of Applied Psychology, 101(10): 1474-1486
Knežević, T. (2016) Odnos profesionalnog i životnog stila zaposlenih i stila upravljanja organizacijom. Univerzitet u N. Sadu-Fakultet tehničkih nauka, doktorska disertacija
Kostić, A., Nedeljković (2013) Studije vremenskih perspektiva u Srbiji. Niš: Punta
Kotter, J.P. (1990) What leaders really do. Boston: Harvard Business School Press
Lazarus, R.S., Folkman, S. (1984) Stress, appraisal and coping. New York: Springer pub.Co, 6th. ed
Marković, E., Milojević, A., Milojković, S. (2004) Konativne osobine ličnosti kao činioci preferencije stilova rukovođenja. Godišnjak za psihologiju, br. 3, str. 183-193
Marković, Z. (2006) Profil ličnosti rukovodioca i preferencije stila rukovođenja i odlučivanja. Niš: Univerzitet u Nišu-Filozofski fakultet-Grupa za psihologiju, doktorska disertacija
Mathieu, J.E. (2016) The problem with (in)management theory. Journal of Organizational Behavior, 37(8): 1132-1141
Munro, A. (2012) Leadership wisdom and the perspective of time. Integral Leadership Rewiev, jan/12
Northouse, P.G. (20016) Leadership: Theory and practice. Thousand Oaks, CA: Sage publications, 6th. ed
Panić, D. (2016) Psychophysic correlates of burnout in managers of small-sized enterprises. Teme, vol. 40, br. 2, str. 493-507
Seijts, G.H. (1998) The importance of future time perspective in theories of work motivation. Journal of Psychology, 132(2): 154-168
Zaccaro, S.J. (2007) Trait-based perspectives of leadership. American Psychologist, APA, 62(1): 6-16
Zaleski, Z., Przepiorka, A. (2014) Goals need time perspective to be achieved. Time Perspective Theory; Review, Research and Application, 323-335
Zotović, M. (2002) Stres i posledice stresa - prikaz transakcionističkog teorijskog modela. Psihologija, vol. 35, br. 1-2, str. 3-23
 

O članku

jezik rada: srpski, engleski
vrsta rada: izvorni naučni članak
DOI: 10.5937/Civitas2101013V
primljen: 21.12.2020.
prihvaćen: 06.02.2021.
objavljen u SCIndeksu: 03.12.2021.