Metrika

  • citati u SCIndeksu: [1]
  • citati u CrossRef-u:0
  • citati u Google Scholaru:[]
  • posete u poslednjih 30 dana:32
  • preuzimanja u poslednjih 30 dana:23

Sadržaj

članak: 3 od 58  
Back povratak na rezultate
2018, vol. 48, br. 2, str. 49-68
Profesionalni stres i osobine ličnosti kao faktor prevladavanja stresa prosvetnih radnika
Visoka škola strukovnih studija za obrazovanje vaspitača, Pirot

e-adresamirjanasdj63@gmail.com
Ključne reči: prosvetni radnici; profesionalni stres; faktori stresa; karakteristike nastavnika
Sažetak
U uslovima savremene tržišne ekonomije prosvetni radnici doživljavaju prolongirani stres i profesionalno sagorevanje. Opšti faktori profesionalnog stresa deluju u svim kulturama i određeni su opštim položajem obrazovanja, posebni faktori proističu iz određenog socijalnog okruženja, užestručnog i profesionalnog statusa nastavnika i njegovih kompetencija. Neke od značajnijih karakteristika ličnosti koje su proučavane kao specifični faktori profesionalnog stresa su dimenzije ličnosti u okviru petofaktorskog modela, samoefikasnost, samostišavanje, zadovoljstvo pozivom, stilovi prevladavanja stresa, nivo izgaranja na poslu. Istraživanja ukazuju da viši nivoi neuroticizma, agresivnosti, samostišavanja i više vrednosti optimizma, emocionalne kompetentnosti, samoefikasnosti, životnog zadovoljstva, stilovi prevladavanja stresa, kao i nivo obrazovanja na kom nastavnici rade, imaju uticaja na doživljaj profesionalnog stresa i sagorevanje na poslu. Čini se da je najkorisnije, u ovom aktuelnom društvenom trenutku, sagledavati individualnu ličnost nastavnika sa aspekta pozitivne psihologije i razvijati individualne resurse nastavnika za prevladavanje profesionalnog stresa.
Reference
*** (2011) Nacionalni prosvetni savet Republike Srbije. Standardi kompetencija za profesiju nastavnika i njihovog profesionalnog razvoja. Službeni glasnik R. Srbije, br. 5
Alinčić, Z.M. (2014) Eudamonistički pristup blagostanju: razlike između društava. Neobjavljena doktorska disertacija. Univerzitet u Novom Sadu. Filozofski fakultet
Arsenović-Pavlović, M., Radovanović, V., Jolić, Z. (2006) Stavovi i mišljenja nastavnika razredne nastave prema inkluziji i promenama u školi. u: Kuzmanović B., Krnjajić Z. [ur.] Empirijska istraživanja u psihologiji 2006, Zbornik radova, Beograd: Institut za psihologiju, str. 55-63
Bjekić, D., Zlatić, L. (2008) Profesionalni stres i ostvarivanje profesionalnih uloga nastavnika. u: Stojiljković S., Nešić V., Marković Z. [ur.] Ličnost, profesija i obrazovanje, Zbornik radova, Niš: Filozofski fakultet, str. 153-172
Bogunović, B., Stanković, I. (2008) 'Skriveno siromaštvo' nastavnika - status, posledice i strategije prevazilaženja. Zbornik Instituta za pedagoška istraživanja, vol. 40, br. 2, str. 403-422
Bolger, N. (1990) Coping as a personality process: A prospective study. J Pers Soc Psychol, 59(3): 525-37
Brkić, I., Rijavec.M. (2011) Izvori stresa, suočavanje sa stresom i životno zadovoljstvo učitelja razredne i predmetne nastave. Napredak, 152 (2): 211-225
Čabarkapa, M. (2009) Sindrom izgaranja na poslu kod nastavnika. Nastava i vaspitanje, vol. 58, br. 2, str. 268-286
Genc, A., Pekić, J., Matanović, J. (2013) Mehanizmi suočavanja sa stresom, optimizam i generalna samoefikasnost kao prediktori psihofizičkog zdravlja # Coping, optimism, and general self-efficacy as predictors of psychophysical health. Primenjena psihologija, vol. 6, br. 2, str. 155-174
Grujić, Lj. (2014) Nastavnikov stres i mogućnosti prevazilaženja. Humanistički ideali obrazovanja, vaspitanja i psihologije. Niš: Filozofski fakultet, 4 (str. 287-293)
Hudek-Knežević, J., Kardum, I. (2005) Stres i tjelesno zdravlje. Jastrebarsko: Naklada Slap
Jack, D.C., Dill, D. (1992) The Silencing the Self Scale: Schemas of Intimacy Associated With Depression in Women. Psychology of Women Quarterly, 16(1): 97-106
Koludrović, M., Jukić, T., Reić-Ercegovac, I. (2009) Sagorijevanje na poslu kod učitelja razredne i predmetne nastave, te srednješkolskih nastavnika. Život i škola, br. 22 (2), God. 55, 235-249
Krneta, D., Ćejvanović, M., Šević, A. (2015) Izvori stresa kod nastavnika. Učenje i nastava, God. 1. br. 4, 629-650
Kyriacou, C., Sutcliffe, J. (2011) Teachers stress: prevalence, sources and symptoms. British Journal of Educational Psychology, 48(2): 159-167
Kyriacou, C. (2001) Temeljna nastavna umijeća. Zagreb: Educa
Lazarus, R.S., Folkman, S. (1984) Stress, appraisal and coping. Berlin: Springer-Verlag
Lazarus, R.S., Folkman, S. (2004) Stres, procena i suočavanje. Jatrebarsko: Naklada Slap
Marinković, S. (2011) Koncepcija aktivnog učenja kao osnova za formiranje novih nastavničkih kompetencija # Concept of active learning as a base for forming new teaching competencies. Pedagogija, vol. 66, br. 2, str. 204-214
Matešić, K. (2003) Stres - istraživački pristupi i teorije. Zbornik učiteljske akademije u Zagrebu, 5 (2): 145-160
Moravek, D. (2007) Rizici stresa na radnom mjestu - pristup i prevencija. www.moravek.net
Pavlović, Z., Sindik, S. (2014) Situacijsko suočavanje sa stresom kod odgajatelja. Sigurnost, 56 (3): 187-201
Smederevac, S., Mitrović, D., Čolović, P. (2010) Velikih pet plus dva - primena i interepretacija. Beograd: Centar za primenjenu psihologiju
Stanković-Đorđević, M.M., Nedeljković, J.J. (2016) Samoefikasnost, samostišavanje i prevladavanje stresa kod prosvetnih radnika grada Pirota. Zbornik radova Filozofskog fakulteta u Prištini, br. 46-2, str. 21-42
Stojiljković, S., Dosković, M. (2013) Osobine ličnosti i profesionalni stres nastavnika. u: Međunarodni skup Nauka i globalizacija, Pale: Univerzitet u Istočnom Sarajevu, Filozofski fakultet, 1161-1179
Sučević, V., Cvjetićanin, S., Sakač, M. (2011) Obrazovanje nastavnika i učitelja u europskom konceptu kvalitete obrazovanja zasnovanom na kompetencijama. Život i škola, br. 25 (1), God. 57, 11-23
Suzić, N. (2005) Pedagogija za 21. vijek. Banja Luka: TT Press
Trpković, S., Pavlović, A., Anđelić, S., Sekulić, A. (2015) Nove preporuke za kardiopulmonalnu reanimaciju u posebnim stanjima. Naučni časopis urgentne medicine - Halo 194, vol. 21, br. 3, str. 199-211
Vrućinić, Ž. (2014) Povezanost karakteristika ličnosti sa ispoljavanjem stresa i načinom njegovog prevladavanja. Banja Luka: Evropski defendologija centar za naučna, politička, bezbjednosna, sociološka i kriminološka istraživanja
Zotović, M. (2004) Prevladavanje stresa - konceptualna i teorijska pitanja sa stanovišta transakcionističke teorije. Psihologija, vol. 37, br. 1, str. 5-32
Živčić-Bećirević,, Smovjer-Adžić.S. (2005) Izvori stresa na poslu odgajatelja u dječjim vrtićima. Psihologijske teme, Vol. 14/05. 3-13
 

O članku

jezik rada: srpski
vrsta rada: pregledni članak
DOI: 10.5937/ZRFFP48-15964
objavljen u SCIndeksu: 19.07.2018.
metod recenzije: dvostruko anoniman
Creative Commons License 4.0