Metrika

  • citati u SCIndeksu: [1]
  • citati u CrossRef-u:[1]
  • citati u Google Scholaru:[]
  • posete u poslednjih 30 dana:5
  • preuzimanja u poslednjih 30 dana:2

Sadržaj

članak: 7 od 35  
Back povratak na rezultate
2020, br. 50, str. 271-289
Fande i delovanje Austrougarske u Prizrenskom i Pećkom sandžaku (1900-1905)
Institut za srpsku kulturu, Leposavić

e-adresavesna.zarkovic07@gmail.com
Projekat:
Materijalna i duhovna kultura Kosova i Metohije (MPNTR - 178028)

Sažetak
Fande su bile Arbanasi rimokatoličke vere koji se na prostore Stare Srbije, pre svega Metohije, naseljavaju iz severne Albanije. Zauzimali su napuštena srpska imanja posle značajnih istorijskih dešavanja, nakon kojih su se Srbi povlačili na sever. Ponašanje fanda u delovima Kosovskog vilajeta pokazuje svu kompleksnost političkih zbivanja u poslednjim decenijama osmanske vlasti na ovim prostorima. Iako pripadnici istog naroda, sa istim jezikom, podele između fanda i Arbanasa muhamedanaca dugo su se ispoljavale. Fande su se sukobljavale ne samo sa svojim sunarodnicima, koje su smatrali manje vrednim zbog promene vere, već i sa pravoslavnim hrišćanima - Srbima, koje su, u skladu sa verskom doktrinom, nazivali šizmaticima. Malobrojnost u odnosu na obe grupe sprečavala ih je da jače ispolje svoje stavove. Veliku podršku za svoje aktivnosti fande su imale u rimokatoličkoj crkvi, koja je nastojala da svoj uticaj proširi što više na istok. Do zbližavanja fanda i Arbanasa muhamedanaca došlo je najviše nakon Berlinskog kongresa. Značajnu ulogu u tom procesu imala je Austrougarska, koja je u Arbanasima videla sredstvo za ostvarenje svog cilja - prodora na Istok. Sa fandama su delili istu religiju, a Arbanasima muhamedancima nije smetalo što su pred Austrougarima iz Bosne izbegli mnogi muslimani. Da lakše dođu do svog cilja Austrijanci su konstantnom i upornom propagandom gradili jedinstvo fanda i Arbanasa muhamedanaca, suprotstavljajući ga Srbima ali i osmanskoj državi. Srbe su predstavljali kao glavne protivnike Arbanasa i turske države, zbog čega su na njih nasrtali kako muhamedanci, tako i fande. Primeri koji su navedeni u radu govore o jasnoj sprezi Austrougarske i Arbanasa rimokatolika-fanda.
Reference
*** (1989) Kosovo and Metohija in Serbian History. Belgrade: Serbian Literary Guild
Batakovič, D.T. (2014) Kosovo i Memohiâ - ismoriâ i ideoloıiâ. Ekaterinbur: Izdatel'stvo Ural'skogo universiteta
Bataković, D.T. (1984) Attempt to Open a Serbian Consulate in Prizren 1898-1900. Historical Review, no. 31. 249-259
Ćorović, V. (1992) Relations Between Serbia and Austro-Hungary in XX Century. Belgrade: Library of the City of Belgrade
Draškić, S. (2000) Europe and Albanian Question (1830-1921): Contributions to the Study of the History of Albania from the Beginning of the National Revival (1830) to the Confederation of Ambassadors in Paris (1921). Belgrade: Serbian Literary Guild
Hrabak, B. (1998) Prizren Albanian League 1878-1881. Belgrade, Author
Hrabak, B. (2005) Austro-Hungarian Cult Protectorate over Catholic Albanians 1897. u: Albanians Studies, Belgrade: Arhivar, book II. 243-262
Jagodić, M. (2010) Report of Branislav Nušić on Traveling from Prishtina to Skadar 1894. u: Mixed materials, Belgrade: Historical Institute, Book XXXI, 259-287
Mikić, Đ. (1988) Social and Economical Occasions of Serbian people from Kosovo in XIX and at the Beginning of XX Century. Belgrade: Serbian Academy of Sciences and Arts
Stojančević, V. (1994) Austro-Hungarian and Serbian Conflict in Kosovo Vilayet at the Beginning of XX Century. u: Serbs and Albanians 1804-1912, Novi Sad: Prometej, 245-272
Šešum, U. (2017) Serbia and Old Serbia (1804-1839). Belgrade: Faculty of Philosophy
Toleva, T. (2018) The Influence of the Austro-Hungarian Empire on the Creation of the Albanian Nation 1896-1908. Belgrade: Filip Višnjić
Urošević, A. (2001) Dual Faith among Albanians. u: About Kosovo: Anthropogeographic Studies and Other Scriptures, Prishtina-Gnjilane: Public and University Library 'Ivo Andrić', 83-92
Urošević, A. (2001) One New Example of Dual Faith. u: About Kosovo: Anthropogeographic Studies and Other Scriptures, Prishtina-Gnjilane: Public and University Library 'Ivo Andrić', 181-183
Vickers, M. (1998) Between Serb and Albanian: A History of Kosovo. New York: Columbia University Press
 

O članku

jezik rada: engleski
vrsta rada: izvorni naučni članak
DOI: 10.5937/bastina30-25462
objavljen u SCIndeksu: 20.05.2020.
metod recenzije: dvostruko anoniman
Creative Commons License 4.0

Povezani članci

Sociološki pregled (2010)
Postaje li Makedonija bi-nacionalna država
Stanković-Pejnović Vesna

Baština (2007)
Kosovo između istorijskog i etničkog prava i demokratije
Šutović Milojica