Metrika

  • citati u SCIndeksu: 0
  • citati u CrossRef-u:0
  • citati u Google Scholaru:[]
  • posete u poslednjih 30 dana:11
  • preuzimanja u poslednjih 30 dana:8

Sadržaj

članak: 10 od 171  
Back povratak na rezultate
2020, vol. 45, br. 3, str. 118-121
Andrija Štampar - utemeljivač Jugoslovenske službe javnog zdravlja i zdravstveni ambasador jugoslovenske države u SZO
Univerzitet u Novom Sadu, Medicinski fakultet + Klinički centar Vojvodine, Klinika za psihijatriju, Novi Sad

e-adresadulekuljancic@gmail.com
Ključne reči: istorija medicine; Medicinski fakultet - Zagreb; Medicinski fakultet - Beograd; Jugoslavija; narodno zdravlje; socijalna medicina
Sažetak
Andrija Štampar je rođen 1888. godine u selu Brodski Drenovac u Slavoniji, a preminuo 1958. godine u Zagrebu. Bio je jugoslovenski i hrvatski lekar i naučnik najzaslužniji za utemeljivanje javnog zdravlja i socijalne medicine na prostoru Balkana u prvoj polovini 20. veka. Medicinski fakultet u Beču je završio 1911. godine dobivši titulu doktora opšte medicine. Još kao student medicine pisao je članke i pamflete sa ciljem da obrazuje i prosvetli ljude o prevenciji i očuvanju zdravlja. Počeo je svoju profesionalnu karijeru radeći kao opštinski lekar u Novoj Gradiški, a od 1919. do 1930. godine delovao je kao načelnik higijenskog odeljenja Ministarstva narodnog zdravlja u Beogradu i u tom je razdoblju radio na utemeljenju zdravstvene službe u tadašnjoj Jugoslaviji. Organizovao je više od 250 javnih ustanova od značaja za zdravstvenu delatnost. Svojim predanim i neumornim radom nastojao je utemeljiti lekara kao javnog i socijalnog radnika i narodnog učitelja i prosvetitelja, koji je ekonomski nezavistan i jednako dostupan svim slojevima društva. Istakao je značaj preventivnog medicinskog rada. Od 1930. godine počinje njegov značajniji angažman na međunarodnom planu. Radi kao higijenski stručnjak pri Društvu naroda u mnogim evropskim zemljama, u SAD-u i u Kini gde je zaslužan za reformu zdravstvene službe. Godine II svetskog rata provodi kao logoraš u zatvoru u Gracu. Po oslobođenju nastavlja da radi na polju javnog zdravlja i nauke. Radi kao direktor Škole narodnog zravlja, dekan Medicinskog fakulteta, rektor Univerziteta u Zagrebu, član i predsednik Jugoslovenske akademije nauka i umetnosti JANU (1947.-1958.). Uporedo sa bogatom profesionalnom karijerom u zemlji postiže zapažene uspehe i u organizaciji javnozdravstvene službe i u svetu. Od 1946. godine radi na osnivanju Svetske zdravstvene organizacije, da bi napisavši njen ustav leta 1948. godine u Ženevi predsedavao prvom Skupštinom ovog najvišeg zdravstvenog tela u svetu.
Reference
*** (2020) Andrija Štampar. En.wikipedia.org, https://en.wikipedia.org/wiki/Andrija_%C5%A0tampar#cite_ref-HE_1-3 [Accessed 25.10.]
ASPHER (2020) Andrija Štampar Medal. Aspher.org, https://www.aspher.org/andrija-stampar-medal.html [Accessed 25.10.]
Brown, T.M., Fee, E. (2006) Andrija Stampar: Charismatic leader of social medicine and international health. Am J Public Health, 96(8): 1383-1383
Croatia.org (2020) Andrija Stampar, Croatian scientist, father of the World Health Organization. Zagreb, http://www.croatia.org/crown/articles/9595/1/Andrija-Stampar-is-the-father-of-the-World-Health-Organization.html [Pristupljeno 25.10.]
Dugački, V., Žižak, M. (2020) Andrija Stampar. Medicinski fakultet Zagreb, STUDMEF, stariweb.mef.hr, http://stariweb.mef.hr/studmef/znanost/ucimo-znanost/andrija-stampar-2.html [Accessed 25.10.]
Grmek, M.D., ed. (1966) Serving the cause of public health: Selected papers of Andrija Stampar. Zagreb, Yugoslavia: University of Zagreb - Medical Faculty, 16
Konecki, M. (2020) Nagrada Andrija Štampar. Unizg.hr, http://www.unizg.hr/istrazivanje/istrazivanje-iinovacije/nagrade-za-posebna-postignuca/nagrada-andrija-stampar/ [Accessed 25.10.]
Leksikografski zavod Miroslav Krleža (2020) Štampar, Andrija. u: Hrvatska enciklopedija, mrežno izdanje, http://www.enciklopedija.hr/Natuknica.aspx?ID=59892 [Accessed 25.10.]
 

O članku

jezik rada: srpski, engleski
vrsta rada: istoriografski prilog
DOI: 10.5937/tmg2003118K
primljen: 26.10.2020.
objavljen onlajn: 26.11.2020.
objavljen u SCIndeksu: 11.12.2020.

Povezani članci

Nema povezanih članaka