Metrika

  • citati u SCIndeksu: [2]
  • citati u CrossRef-u:[2]
  • citati u Google Scholaru:[]
  • posete u poslednjih 30 dana:23
  • preuzimanja u poslednjih 30 dana:11

Sadržaj

članak: 10 od 12  
Back povratak na rezultate
2014, vol. 43, br. 3, str. 138-151
130 godina Narodne banke Srbije 1884-2014
Direktorat za ekonomska istraživanja i statistiku, Narodna banka Srbije

e-adresamilan.sojic@nbs.rs, hinic@nbs.rs
Sažetak
Narodna banka Srbije, kao jedna od najznačajnijih državnih institucija u Republici Srbiji, ove godine slavi veliki jubilej, 130 godina od početka rada. Osnovana je kao 16 centralna banka u svetu domaćim akcijskim kapitalom. Otpočela je sa radom 2. jula 1884. godine, na osnovu Zakona o Privilegovanoj Narodnoj banci Kraljevine Srbije, koji je donet 6. januara 1883. godine, a objavljen je 19. januara iste godine u 'Novinama Srpskim'. Pre toga, novčani sistem je u Srbiji uređen Zakonom o kovanju srebrnog novca, koji je donet 1873. godine i kojim je dinar bio jedino zakonsko sredstvo plaćanja. Zakonom o Privilegovanoj Narodnoj banci Kraljevine Srbije iz 1883. godine, njena uloga je definisana na sledeći način: 'U cilju da se jeftinim kapitalima i dobro uređenim kreditom, trgovina i radinost u Kraljevini Srbiji unapredi, Kraljevska se Vlada ovlašćuje da na osnovima koji su ovim zakonom propisani, ustanovi Narodnu banku.' Početna kamatna stopa Narodne banke za eskontovanje menica je bila niska i stabilna i iznosila je 5,5%, a za zajmove na zaloge (lombardna stopa) 6,5% godišnje. Te stope su sve do 1941. godine bile relativno stabilne i najčešće su varirale u rasponu 5,5-8% na godišnjem nivou. Za vreme Prvog svetskog rata, Narodna banka je evakuisana u Marsej, a za vreme Drugog svetskog rata je imala predstavništvo u Londonu. U proteklih 130 godina, Narodnom bankom je rukovodilo 28 guvernera, a prvi guverner je bio Aleksa Spasić, pri čemu su tri guvernera birana u dva mandata. Narodna banka je više puta promenila svoj naziv, u skladu sa promenama naziva države i državnog uređenja i poslovala je u različitim ekonomskim, društvenim i međunarodnim prilikama, uključujući ratne događaje, trgovinske, ekonomske i finansijske sankcije, hiperinflaciju i različite unutrašnje i međunarodne političke prilike. Danas je Narodna banka Srbije organizovana kao savremena centralna banka, shodno ciljevima i principima koji se primenjuju u evropskim i vanevropskim zemljama. Njena zakonska uloga je vođenje monetarne i devizne politike u cilju održavanja niske i stabilne inflacije, a zatim i očuvanje finansijske stabilnosti u Republici Srbiji.
Reference
*** (1883) Zakon o Narodnoj banci Srbije. Novine Serpske, Beograd, 19 januar
*** Narodna banka Kraljevine Jugoslavije, Godišnji izveštaj. različita izdanja
*** (1885) Godišnji izveštaj za 1884. godinu. Beograd: Privilegovana Narodna banka Kraljevine Srbije
*** (1909) Privilegovana Narodna banka Kraljevine Srbije. u: Privilegovana Narodna banka Kraljevine Srbije 1884-1909, Beograd: Štamparija Davidović
*** (2008) Dva veka razvoja Srbije - Statistička revija. Beograd: Republički zavod za statistiku Srbije
Dugalić, V. (2004) Narodna banka 1884-1941. Beograd: Jugoslovenski pregled
Dugalić, V., Mitrović, A., Gnjatović, D., Hofman, G., Kovačević, I. (2004) Narodna Banka, 1884-2004. Beograd: Jugoslovenski pregled
Gnjatović, D. (2006) The introduction of limping gold standard in the principality of Serbia. u: Avramov R., Pamuk S. [ur.] Monetary and Fiscal Policies in South-Eastern Europe: Historical and Comparative Perspectives, Conference proceedings of the 1st meeting of the South-Eastern European Monetary History Network, Sofia: Balgarska Banka Narodna, 45-56
Hadži-Pešić, J.V. (1995) Novac Srbije 1868-1918. Beograd: Zavod za izdavanje novčanica, 59-67 i 122-129
Hadži-Pešić, J.V. (1995) Novac Kraljevine Jugoslavije 1918-1941. Beograd: Narodna banka Jugoslavije, 127-132
Hinić, B., Šojić, M., Đurđević, L. (2009) Monetary conditions in the Kingdom of Serbia 1884-1914. u: Economic and Financial Stability in SE Europe in a Historical and Comparative Perspective, Conference proceedings of the 4th meeting of the South-Eastern European Monetary History Network, Belgrade: National Bank of Serbia, pp. 9-31, March 27-28
Hinić, B., Šojić, M., Đurđević, L. (2010) Monetary policy in the Kingdom of Yugoslavia during the great depression (1929-1934). u: Monetary Policy during Economic Crises: a Comparative and Historical Perspective, The Fifth Annual South-Eastern European Monetary History Network (SEEMHN), Conference, 16 April 2010, Istanbul
Kosier, L.St. (1924) Narodna banka Kraljevine Srba, Hrvata i Slovenaca, 1884-1924. Zagreb: Hrvatski štamparski zavod
Narodna banka Kraljevine Srba, Hrvata i Slovenaca Godišnji izveštaj. različita izdanja
Radovanović, B. (1994) 110 godina Narodne banke 1884-1994. Beograd: Narodna banka Jugoslavije
Savezni zavod za statistiku (1989) Jugoslavija 1918-1988. Statistički godišnjak, Beograd
Šojić, M., Đurđević, L. (2006) National Bank of Serbia 1884-2006: Establishment and beginning of operation. u: Avramov R., Pamuk S. [ur.] Monetary and Fiscal Policies in South-Eastern Europe: Historical and comparative perspectives, Conference proceedings of the 1st meeting of the South-Eastern European Monetary History Network, Sofia: Balgarska Banka Narodna, 141-155
Šojić, M., Đurđević, L. (2007) Dinar exchange rate in the Kingdom of Serbia 1882-1914. u: Mooslechner P., Gnan E. [ur.] The Experience of Exchange Rate Regimes in South-eastern Europe in a Historical and Comparative Perspective, Conference proceedings of the 2nd meeting of the South-Eastern European Monetary History Ne, Vienna: Oesterreichische National bank, 303-329
The League of Nations (1929-1938) Statistical Yearbook, various issues
Ugričić, M. (2000) Novac u Jugoslaviji za vreme Drugog svetskog rata. Beograd: Jugoslovenski pregled
Zavod za izradu novčanica Topčider (1935) Narodna banka 1884-1934. Beograd
 

O članku

jezik rada: srpski, engleski
vrsta rada: pregledni članak
DOI: 10.5937/bankarstvo1403138S
objavljen u SCIndeksu: 28.05.2015.

Povezani članci

Megatrend revija (2010)
Ažija u Kraljevini Srbiji
Božić Snežana

Bankarstvo (2016)
Kovanice iz 1912. godine
Pantelić Svetlana

Bankarstvo (2016)
Novčanica od 50 dinara iz 1914. - od ružnog pačeta do labuda
Pantelić Svetlana

prikaži sve [22]