Metrika

  • citati u SCIndeksu: [1]
  • citati u CrossRef-u:0
  • citati u Google Scholaru:[]
  • posete u poslednjih 30 dana:5
  • preuzimanja u poslednjih 30 dana:0

Sadržaj

članak: 7 od 7  
Back povratak na rezultate
2008, vol. 14, br. 1-2, str. 37-44
Malarija u srpskoj vojsci na Solunskom frontu sa posebnim osvrtom na početak epidemije polovinom 1916. godine
Vojnomedicinska akademija, Beograd
Sažetak
Iako je malarija opisana još pre više od 3.000 godina, tek krajem XIX veka identifikovan je plasmodium kao uzročnik, a komarac kao vektor bolesti. U ratovima mnoge zarazne bolesti postaju masovne i opake i stalni su pratilac ratova. Na Solunskom frontu je to bila malarija, koja se ispoljila kao prava ratna zaraza ne samo u srpskoj vojsci, već i u savezničkim trupama Francuske i Velike Britanije i protivničkim - Nemačke, Austrougarske i Bugarske. U to vreme i pored primenjenih mera na nivou dostignuća medicinske nauke i dobre vojne organizacije, epidemija malarije se pokazala otporna i nije prekinuta sve do proboja Solunskog fronta 1918. Svaki propust u vojnoj organizaciji smeštaja i života vojnika smanjuje efikasnost sprečavanja nastanka epidemije i utiče na težinu kliničkog ispoljavanja. Pokazalo se da je malarija bolest koja smanjuje borbenu spremnost i snagu naše vojske i naših saveznika, ali na sreću i borbenu snagu neprijatelja. Neki su čak tumačili da je borbena neaktivnost u dužim periodima uslovljena blokiranjem mogućnosti obeju strana. Ukupna smrtnost obolelih srpskih vojnika je iznosila 412 (u francuskoj vojsci 1.175), najveći broj u 1916. godini (261) za pola godine (od 1. jula do 31. decembra 1916.). Naša zemlja je u fazi održavanja eradikacije (poslednji autohtoni slučaj je zabeležen 1964. godine), ali u našem izučavanju smo pronašli kontinuiranu pojavu importovanih slučajeva u Srbiju, 30-40 godišnje, koji su, po pravilu, teže kliničke slike, sa kasnim prepoznavanjem i kasnom specifičnom antimalaričnom terapijom. Pri tome je neophodan multidisciplinaran pristup. U primarnoj zaštiti je značajno da lekari blagovremeno prepoznaju o kojoj se bolesti radi.
Reference
*** (1957) Obolevanje od malarije u Makedoniji i rezultati kontrole u 1955. godini. Vojnosanit. pregl, 14(7-8), str. 393-403
*** (1998) Statistički godišnjak. Beograd: Savezni zavod za zaštitu i unapređenje zdravlja
*** Sadržaji koji se odnose na tok profilaksu i lečenje malarije u 1916. god. Osamnaest dokumenata (naredbe raporti-izveštaji, o
*** Izveštaj načelnika saniteta Druge armije o sanitetskoj službi od 1. jula do 31. decembra 1916. Istorijski institut JNA arhiva bivše srpske vojske, Vojni arhiv, br. 3, fasc. 6, list 1-11, kutija 110
Birtašević, B., Đorđević, D., Arsić, B., i dr. (1989) Vojna epidemiologija. Beograd: SSNO, III izdanje
Bojić, I., i dr. (1999) Zbrinjavanje obolelih posle primene bioloških borbenih sredstava. u: Odabrana poglavlja iz ratne interne medicine, Beograd, str. 126-128
Ciko, M., Kaljalović, R., Miletić, J. (1980) Aktuelnost malarije - klinički i epidemiološki značaj. Vojnosanit. pregl, 37 (4);252-256
Černozubov, N. (1948) Uvod o značaju borbe protiv malarije u mirno i ratno doba. u: Chloupek Drago i dr. [ur.] Malarija – etiologija, klinika, epidemiologija, terapija, sprečavanje i suzbijanje - priručnik za vojne lekare, Beograd: Biblioteka VSP, str. 5-14
Đorđević, D., i dr. (1974) Malarija masovno i teško oboljenje naše prošlosti - povodom prve godišnjice proglašenja eradikacije malarije u našoj zemlji. Vojnosanit. pregl, 31(5), str. 311-319
Mikić, D., Ćokić, M., Bojić, I., Pavlović, M., Balint, B., Vučinić, Ž., Maksić, Ć. (2001) Teška forma falciparum malarije udružene sa stafilokoknim endokarditisom. Vojnosanitetski pregled, vol. 58, br. 6, str. 689-694
Popović, B. (1994) Razvoj i problemi sanitetske službe vojske Kraljevine Srbije i Kraljevine Jugoslavije prema spisima đenerala dr Žarka M. Ruvidića. Vojsnosanit. pregl, 51(5):443-451
Protić, Đ. (1924) Malarija na Solunskom frontu. u: Istorija srpskog vojnog saniteta. Naše ratno sanitetsko iskustvo, Beograd
Stanojević, V. (1924) Istorija ratnih zaraza, od Napoleona do evropskog rata završno - popularno izložena iskustva i pouke. Beograd
Sturchler, D. (1989) How much malaria is there worldwide?. Parasitol Today, 5(2): 39-40
Vitanović, R. (1986) Izučavanje entomološko-ekoloških pokazatelja u epidemiologiji malarije i drugih zaraznih oboljenja - završni elaborat. Sanitetska uprava JNA
Wyler, D.J. (1998) Plasmodium and babesia. u: Gorbach S.L., Baartlett J.G., Blacklow N.R. [ur.] Infectious Diseases, Philadelphia, Pennsylvania: WB Saunders Company, 2nd ed, 2407/2420
 

O članku

jezik rada: srpski
vrsta rada: istoriografski prilog
objavljen u SCIndeksu: 06.10.2008.

Povezani članci

Vojnosanitetski pregled (2001)
Teška forma falciparum malarije udružene sa stafilokoknim endokarditisom
Mikić Dragan, i dr.

Vojnosanitetski pregled (2002)
Iz istorije Vojnomedicinske akademije - IV-Interno odeljenje
Stojiljković Miloš P., i dr.

Vojnosanitetski pregled (2019)
Teška importovana malarija u tercijarnoj zravstvenoj ustanovi u Srbiji
Poluga Jasmina, i dr.