Metrika

  • citati u SCIndeksu: 0
  • citati u CrossRef-u:0
  • citati u Google Scholaru:[]
  • posete u poslednjih 30 dana:1
  • preuzimanja u poslednjih 30 dana:0

Sadržaj

članak: 1 od 73  
Back povratak na rezultate
2020, vol. 11, br. 1, str. 64-70
Kognitivna niša
Univerzitet u Istočnom Sarajevu, Filozofski fakultet, Katedra za psihologiju, Pale, Republika Srpska, Bosna i Hercegovina

e-adresadjordje.petronic@ffuis.edu.ba
Ključne reči: inteligencija; kognitivna niša; evolucija; adaptacija
Sažetak
U zajedničkoj publikaciji sa Alfredom Raselom Volasom, Čarls Darvin je objasnio teoriju po kojoj se svi živi oblici razvijaju putem prirodne selekcije u kojoj je borba za opstanak imala efekat sličan vještačkoj selekciji koja se primjenjuje u selektivnom uzgoju. Pored podudarnosti gledišta o nastanku živog svijeta, ova dva naučnika imala su i neslaganja. Volas je tvrdio da inteligencija nikada nije mogla nastati kroz prirodnu adaptaciju, nego kao posljedica inteligentnog dizajna (intelligent design). Darvin je insistirao na tome da se ljudska inteligencija u potpunosti može objasniti teorijom evolucije. Ova razlika u gledištima ustvari je manifestacija različitosti u nastojanju da se odgovori na pitanje: "Zašto su ljudi tako pametni?" U tom kontekstu, osnovni cilj ovog rada je izvršiti pregled literature iz evolucione psihologije i predstaviti objašnjenje evolucije ljudske inteligencije. Drugim riječima, ovim radom nastoji se objasniti zbog čega su ljudi danas u mogućnosti ostvariti takve intelektualne podvige kao što su matematika, nauka, filozofija, pravo itd, imajući u vidu da se ovakve sposobnosti ili talenti ne mogu naći u staništu iz koga su ljudi evoluirali. Rezultati su pokazali da evolucioni psiholozi smatraju da su ljudi tako inteligentni, jer su evoluirali kako bi popunili "kognitivnu nišu". Kognitivna niša predstavlja način preživaljavanja koji karakteriše upravljanje okruženjem posredstvom kognicije i socijalne saradnje.
Reference
di Rienzo, A. (2006) Population genetics models of common diseases. Current Opinion in Genetics & Development, 16(6): 630-6
Glickman, S.E. (2009) Charles Darwin, Alfred Russel Wallace, and the Evolution / Creation of the Human Brain and Mind. Gayana, 73: 32-41
Jackendoff, R., Jackendoff, R.S. (2002) Foundations of language: Brain, meaning, grammar, evolution. Oxford: Oxford University Press
Kingdon, J. (1993) Self-Made Man: Human Evolution from Eden to Extinction?. New York: Wiley, 1st Edition
Kreitman, M. (2000) Methods to detect selection in populations with applications to the human. Annual Review of Genomics and Human Genetics, 1: 539-59
Laland, K.N., Feldman, M.W. (2003) Niche construction: The neglected process in evolution. Princeton: Princeton University Press
Pinker, S. (1991) Rules of language. Science, 253(5019): 530-5
Pinker, S. (2010) The cognitive niche: Coevolution of intelligence, sociality, and language. Proceedings of the National Academy of Sciences, 107(Suppl): 8993-9
Pocheville, A. (2015) The Ecological Niche: History and Recent Controversies. u: Heams T.; et al. [ur.] Handbook of Evolutionary Thinking in the Sciences, Dordrecht: Springer, 547-86
Tooby, J., Devore, I. (1987) The Reconstruction of Hominid Behavioral Evolution Through Strategic Modeling. u: Maynard-Smith J. [ur.] Evolution of Social Behaviour Patterns in Primates and Man. Proceedings of the British Academy 88, London: The British Academy, 182-237
Trivers, R. (1971) The evolution of reciprocal altruism. Quarterly Review of Biology, 46: 35-57
Trivers, R.L. (1971) The evolution of reciprocal altruism. Quarterly Review of Biology, 46(1): 35-57
Whiten, A., Erdal, D. (2012) The human socio-cognitive niche and its. Philos Trans R Soc Lond B Biol Sci, 367(1599): 2119-29
 

O članku

jezik rada: srpski
vrsta rada: prikaz slučaja
DOI: 10.5937/BII2001064P
primljen: 12.02.2020.
prihvaćen: 13.04.2020.
objavljen u SCIndeksu: 03.04.2021.

Povezani članci

Sociološki pregled (2009)
Evolucioni program u sociologiji
Škorić Marko

God Fak polit nau (2014)
Zašto ljudi sarađuju i kažnjavaju? - logika snažnog reciprociteta
Dekić Milovan