Metrika

  • citati u SCIndeksu: [1]
  • citati u CrossRef-u:0
  • citati u Google Scholaru:[]
  • posete u poslednjih 30 dana:45
  • preuzimanja u poslednjih 30 dana:30

Sadržaj

članak: 2 od 69  
Back povratak na rezultate
2020, vol. 92, br. 3, str. 379-429
Arbitražna klauzula u opštim uslovima poslovanja - aktuelne tendencije u međunarodnoj trgovinskoj versus potrošačkoj arbitraži
Univerzitet Union, Pravni fakultet, Beograd + Institut za uporedno pravo, Beograd
Sažetak
U radu se ukazuje na različitost tendencija u poimanju arbitražne klauzule sadržane u opštim uslovima poslovanja u (međunarodnom) trgovinskom i u potrošačkom pravu. Rezultati pokazuju da je aktuelno prisutna suprotna logika u pitanju posebnog skretanja pažnje na arbitražnu klauzulu sadržanu u OUP i neophodnost da takav arbitražni sporazum bude sadržan u odvojenom dokumentu (ispravi) i svojeručno potpisan. Međunarodna trgovačka arbitraža i to kako pravna dogmatika, tako i arbitražna i sudska praksa, ukazuju već nekoliko decenija na tendenciju ka liberalnijem i fleksibilnijem razumevanju pisane forme, u smislu punovažnosti arbitražne klauzule koja je sadržana u OUP na koje se upućuje u osnovnom materijalnom ugovoru. Suprotno tome, u potrošačkom pravu uočava se tendencija da arbitražna klauzula sadržana u OUP na koju nije skrenuta pažnja predstavlja ništavu odredbu, te se zahteva da bude sadržana na posebnom pismenu koju potpisuju obe ugovorne strane. To upućuje na zaključak da je potrebno posebno skretanje pažnje na arbitražni način rešavanja potrošačkog spora, dok savremena uporednopravna sudska i arbitražna praksa u međunarodnoj trgovini beleže slučajeve u kojima je sud izričito stao na stanovište kojim isticanje trgovca da nije bio upoznat ili svestan da OUP sadrže arbitražnu klauzulu i da mu na nju nije skrenuta pažnja, smatra neosnovanim i neutemeljenim sa obrazloženjem da se primena i OUP i arbitraže u međunarodnoj trgovini danas smatra uobičajenim.
Reference
*** Arbitration Act 1996. UK Legislation, dostupno na: https://www.legislation.gov.uk/ukpga/1996/23/contents
*** Zakonik o građanskom postupku Nemačke iz 2005. sa poslednjim izmenama 2013. dostupno na: https://www.gesetze-im-internet.de/englisch_zpo/englisch_zpo.html
*** (2006) Zakon o arbitraži. Službeni glasnik RS, br. 46
*** (2001) Zakon o arbitraži Republike Hrvatske. Narodne novine, br. 88
*** (1977-2004) Zakon o parničnom postupku. Službeni list SFRJ + Službeni list SRJ + Službeni glasnik RS, br. 4/77, 36/77. -ispr., 6/80. -dr. zakon, 36/80, 43/82. -dr. zakon, 69/82 , 72/82. -ispr. dr. zakona, 58/84, 74/87, 57/89, 20/90, 27/90. i 35/91, br. 27/92, 31/93, 24/94, 12/98, 15/98. -ispr. i 3/200
*** (2014-2018) Zakon o zaštiti potrošača. Službeni glasnik RS, br. 62/2014, 6/2016. -dr. zakon i 44/2018. -dr. zakon
*** (2016) Pravilnik o Stalnoj arbitraži pri Privrednoj komori Srbije. Službeni glasnik Republike Srbije, br. 101
*** (1997-2004) Pravilnik o Spoljnotrgovinskoj arbitraži pri Privrednoj komori Srbije. Službeni list SRJ + Službeni glasnik RS, br. 52/97. i 64/2001. i Službeni glasnik RS, br. 74/2004
*** (1963) Uredba o ratifikaciji Evropske konvencije o međunarodnoj trgovinskoj arbitraži sa završnim aktom specijalnog sastanka punomoćnika. Službeni list SFRJ - Međunarodni ugovori i drugi sporazumi, br. 12
*** Švajcarski Zakon o parničnom postupku. (pristup 26. 7. 2020.), dostupno na: https://www.swissarbitration.org/files/35/Swiss%20Domestic%20Arbitration%20 Law/cpc_part_3_english.pdf
*** (2000) Council Resolution of 25 May 2000 on a Community-wide network of national bodies for the extra-judicial settlement of consumer disputes. OJ C, 155, 6. 6., 1-2, dostupno na: https://eur-lex.europa.eu/legal-content/EN/TXT/?uri=CELEX %3A32000Y0606%2801%29
*** (2013) Directive 2013/11/EU of the European Parliament and of the Council of 21 May 2013 on alternative dispute resolution for consumer disputes and amending Regulation (EC) No 2006/2004 and Directive 2009/22/EC (Directive on consumer ADR). OJ L, 165, 18. 6., 63-79, dostupno na: https://eur-lex.europa.eu/legal-content/EN/TXT/?uri=celex%3A32013L0011
*** (2013) Regulation (EU) No 524/2013 of the European Parliament and of the Council of 21 May 2013 on online dispute resolution for consumer disputes and amending Regulation (EC) No 2006/2004 and Directive 2009/22/EC (Regulation on consumer ODR). OJ L, 165, 18. 6., 1-12, dostupno na: https://eur-lex.europa.eu/legal-content/EN/TXT/?uri=celex%3A32013R0524
Andrews, N. (2016) Arbitration and Contract Law: Common Law Perspectives. Springer
Berger, K.P. (2010) The Creeping Codification of the New Lex Mercatoria. Kluwer Law International
Biard, A. (2019) Impact of Directive 2013/11/EU on Consumer ADR Quality: Evidence from France and the UK. Journal of Consumer Policy, 42(1): 109-147
Bunni, N. (2005) The FIDIC Forms of Contract. Oxford: Blackwell Publishing Ltd
Cortes, P., ed. (2016) The new regulatory framework for consumer dispute resolution. Oxford University Press
International Chamber of Commerce (2020) ICC Dispute Resolution 2019 Statistics
Ivančević, K. (2014) Uvod u potrošačko pravo. Beograd: Pravni fakultet Univerziteta Union
Ivančević, K. (2013) Rešavanje potrošačkog spora pred arbitražom. u: Taboroši Svetislav, Bourgoignie Thierry, Jovanić Tatjana [ur.] Strengthening Consumer Protection in Serbia: Liber Amicorum, Beograd: Univerzitet u Beogradu, Pravni fakultet, 248-275
Jovanović, M. (2017) Arbitrability of consumer disputes. u: Reshaping the boundaries of arbitrability: Are we heading forward?, Belgrade: Permanent arbitration at the Chamber of Commerce and Industry of Serbia, 179-193
Karamarković, L. (2004) Poravnanje i medijacija. Beograd: Fakultet za poslovno pravo
Knežević, G., Pavić, V. (2010) Arbitraža i ADR. Beograd: Univerzitet u Beogradu, Pravni fakultet
Knežević, G.D. (1989) Merodavno pravo za trgovački ugovor o međunarodnoj prodaji robe. Beograd: Institut za uporedno pravo
Knežević, G.D. (1999) Međunarodna trgovačka arbitraža - osnovna pitanja i problemi. Beograd: Dosije
Kunda, I. (2013) Ni štetnost prorogacijske i arbitražne klauzule u potrošačkim ugovorima u praksi suda EU. u: Tomljenović Vesna, Petrić Silvija, Mišćenić Emilija [ur.] Nepoštene ugovorne odredbe - evropski standardi i hrvatska provedba, Rijeka: Pravni fakultet Sveučilišta u Rijeci, 255-256
Matjaz, S.K. (2018) Civil Procedure. u: Thommen M. [ur.] Introduction to Swiss Law, Berlin-Bern: Carl Grossmann Publishers, 352-367
Meškić, Z. (2015) Prorogacija nadležnosti u opštim uslovima potrošačkih ugovora. u: Aktualnosti građanskog i trgovačkog zakonodavstva i pravne prakse - zbornik radova trinaestog međunarodnog savjetovanja u Neumu, Mostar: Pravni fakultet Sveučilišta u Mostaru, 323-335
Miljković, M. (2007) Komentar Zakona o arbitraži. Beograd: Poslovni biro
Mitrović, D., red. (1982) Leksikon prava međunarodnih privrednih odnosa. Beograd: Savremena administracija
Nitrola, M., Tavartkiladze, B. (2017) Nonarbitrability: New Trends in Italian Doctrine. u: Reshaping the boundaries of arbitrability: Are we heading forward?, Belgrade: Permanent arbitration at the Chamber of Commerce and Industry of Serbia, 93-102
Perović, J. (2012) Standardne klauzule u međunarodnim privrednim ugovorima. Belgrade: Centar za izdavačku delatnost Ekonomskog fakulteta u Beogradu
Perović, J. (2017) Najopasnije su šampanj klauzule. Politika, 22. 7. 2017. Dostupno na: http://www.politika.rs/sr/clanak/385400/Ekonomija/Najopasnije-su-sam panj-klauzule
Petersson, N. (2013) Legal Institutions and the World Economy, 1900-1930. u: Dejung C., Petersson N. [ur.] The Foundations of Worldwide Economic Integration: Power, Institutions, and Global Markets, 1850-1930 (Cambridge Studies in the Emergence of Global Enterprise), New York: Cambridge University Press
Petrović, M. (1996) Nemačko pravo o međunarodnoj trgovinskoj arbitraži. u: Mitrović Dobrosav M. [ur.] Međunarodna trgovinska arbitraža - strana prava i zakoni, Beograd: Službeni glasnik, 76-90
Petrović, M. (2015) Prorogacija nadležnosti suda za potrošačke sporove sa stranim elementom - rešenja prava EU i prava Srbije. Glasnik prava, (3), 1-21
Pisacane, G., Murphy, L., Zhang, C. (2016) Arbitration in China: Rules & Perspectives. Singapore: Springer
Poznić, B. (1984) Opšti uslovi ugovora i nadležnost arbitraže. Anali Pravnog fakulteta u Beogradu, br. 5, str. 670-676
Poznić, B., Rakić-Vodinelić, V. (2010) Građansko procesno pravo. Beograd: Savremena administracija
Queen Mary University of London-School of International Arbitration (2018) 2018 International Arbitration Survey: The Evolution of International Arbitration. dostupno na: http://www.arbitration.qmul.ac.uk/media/arbitration/docs/2018-International-Arbitration-Survey-report.pdf
Reich, N. (2007) More clarity after 'Claro'? Arbitration clauses in consumer contracts as an ADR (alternative dispute resolution) mechanism for effective and speedy conflict resolution, or as 'deni de justice'. European Review of Contract Law, 3 (1), 41-61
Reich, N. (2015) Party autonomy and consumer arbitration in conflict: A 'Trojan horse' in the access to justice in the E.U. ADR -Directive 2013/11?. Penn State Journal of Law & International Affairs, 4(11): 290-332
Sein, K. (2011) Protection of Consumers against Unfair Jurisdiction and Arbitration Clauses injurisprudence of the European Court of Joustice. Juridica International, (18)
Stanivuković, M. (2013) Arbitration: Is it a viable option for resolution of consumer disputes in Serbia?. u: Taboroši Svetislav, Bourgoignie Thierry, Jovanić Tatjana [ur.] Strengthening Consumer Protection in Serbia: Liber Amicorum, Beograd: Univerzitet u Beogradu, Pravni fakultet, 227-247
Tang, Z.S. (2014) Jurisdiction and Arbitration Agreements in International Commercial Law. London-New York: Routledge
Tomić-Petrović, N. (2014) Rešavanje potrošačkih sporova pred arbitražom. Anali Pravnog fakulteta u Beogradu, vol. 62, br. 2, str. 86-114
Trajković, M. (2000) Međunarodno arbitražno pravo. Beograd: Pravni fakultet Univerziteta u Beogradu
United Nations Commission on International Trade Law. (2008) UNCITRAL Model Law on International Commercial Arbitration 1985 with amendments as adopted in 2006. Vienna
Varadi, T., Bordaš, B., Knežević, G. (2003) Međunarodno privatno pravo. Novi Sad: Forum
Vasiljević, M. (2019) Arbitraža bez arbitražnog ugovora (direktnog ili indirektnog). u: Dvadeset sedmo savetovanje sudija privrednih sudova Republike Srbije, Beograd: Privredni apelacioni sud, 23-38
Vilus, J. (2003) Vansudsko rešavanje sporova potrošača. Evropsko zakonodavstvo, (4): 45-48
Vilus, J. (2003) Sudsko i vansudsko rešavanje sporova potrošača po pravu Evropske unije. Pravo i privreda, vol. 40, br. 1-4, str. 68-78
Viscasillas, P.P.D.M. (2017) Some specific issues about arbitrability in Spain: Back to the past?. u: Reshaping the boundaries of arbitrability: Are we heading forward?, Belgrade: Permanent arbitration at the Chamber of Commerce and Industry of Serbia, 56-75
Vukadinović-Marković, J. (2016) Arbitražna klauzula u opštim uslovima poslovanja - pitanje forme ili saglasnosti ugovornih strana. Pravni život, (11)
 

O članku

jezik rada: srpski, engleski
vrsta rada: izvorni naučni članak
DOI: 10.5937/gakv92-28020
primljen: 17.08.2020.
prihvaćen: 04.09.2020.
objavljen u SCIndeksu: 13.11.2020.
metod recenzije: dvostruko anoniman
Creative Commons License 4.0