Metrika

  • citati u SCIndeksu: 0
  • citati u CrossRef-u:0
  • citati u Google Scholaru:[]
  • posete u poslednjih 30 dana:5
  • preuzimanja u poslednjih 30 dana:5

Sadržaj

članak: 1 od 325  
Back povratak na rezultate
2021, vol. 70, br. 1, str. 1-12
Potreba za navodnjavanjem kukuruza na zemunskom černozemu u poslednjih pola veka
Univerzitet u Beogradu, Poljoprivredni fakultet

e-adresagmatovic@agrif.bg.ac.rs
Projekat:
Ministarstvo prosvete, nauke i tehnološkog razvoja Republike Srbije (institucija: Univerzitet u Beogradu, Poljoprivredni fakultet) (MPNTR - 451-03-68/2020-14/200116)

Ključne reči: kukuruz; CROPWAT; evapotranspiracija; deficit vode; potreba za navodnjavanjem; redukcija prinosa
Sažetak
Proizvodnja kukuruza se na teritoriji Srbije uglavnom odvija u uslovima prirodnog režima kiša. Cilj rada je da se ispita vodni režim černozema zemunske lesne terase pod usevom kukuruza, u poslednjih pola veka (1966-2019) i da se ustanovi da li je tokom tog perioda i u kom obimu, došlo do povećanja ili smanjenja potrebe za navodnjavanjem kukuruza. Za proračun je korišćen matematički biljni model FAO CROPWAT 8.0. U model su unešene mesečne vrednosti referentne evapotranspiracije (ETo) za period 1966-2019, računate metodom Hargreaves, dnevne vrednosti padavina sa meteorološke stanice Surčin, podaci o izabranoj biljci, koji su u skladu sa FAO56. Zemljište je černozem na zemunskoj lesnoj terasi. Analiza je vršena tako što je istraživani period podeljen na tri podperioda: prvih dvadeset (1966-1985), drugih dvadeset (1986-2005) i poslednjih četrnaest (2006-2019) godina. Ustanovljeno je da su prosečne vrednosti potencijalne evapotranspiracije kukuruza bile u porastu, počev od prvog (500 mm) do trećeg (562 mm) podperioda, dok su prosečne vrednosti realne evapotranspiracije, kao i prosečne količine efektivnih padavina u vegetacionom periodu kukuruza, bile u padu. Shodno tome, prosečan deficit vode, odnosno potreba za navodnjavanjem kukuruza je bila u porastu za 56%, počev od prvog (205 mm) do trećeg (319 mm) podperioda istraživanja. Povećanje deficita vode uslovilo je i porast projektovane redukcije prinosa kukuruza, koja u prvom podperiodu iznosi prosečno 31%, a u trećem 47%. Analiza rezultata na mesečnom i dekadnom nivou je pokazala da potreba za navodnjavanjem kukuruza traje od juna zaključno sa avgustom, sa maksimumom u julu (prosečno 123 mm). U sva tri letnja meseca registrovano je povećanje potrebe za navodnjavanjem kukuruza počev od prvog do trećeg podperioda istraživanja, sa maksimalnim povećanjem tokom jula. Obavljena istraživanja koja generalno daju uvid u stanje vodnog režima zemunskog černozema u poslednjih pola veka, pokazuju da se uslovi proizvodnje kukuruza u prirodnom vodnom režimu pogoršavaju i da je potreba za navodnjavanjem sve veća.
Reference
Novododat članak: provera, normiranje i linkovanje referenci u toku.
Allen RG, Pereira LS, Raes D, Smith M. 1998: Crop evapotranspiration. Guidelines for computing crop water requirements. FAO irrigation and Drainage Paper No. 56, FAO, Rome, Italy
Bošnjak Đ. 2004: Suša i njen odnos prema ratarskoj proizvodnji u Vojvodini. Naučni institut za ratarstvo i povrtarstvo Novi Sad. "Zbornik radova", Sveska 40:45-55
Dragovic S, Cicmil M, Radonjic L, Radojevic V. 2008: The intensity and impact of drought on crop production and possibilities of mitigation in Serbia. Drought management: Scientific and technological innovations-OPTIONS-mediterraneennes, Seria A, 80:101-105
Dragović S, Maksimović L, Milić S, Radojević V. 2005: Drought intensity in Vojvodina Province and impact on fields Production. International conference on sustainable agriculture and European integration processes. Novi Sad. Contemporary Agriculturer, Vol. 3-4:384-389
Gregoric E, Matovic G, Ruml M, Pocuca V, Djurovic N. 2014. Bioclimatic moisture conditions in the lowlands of the Šumadija-Pomoravlje district. Fifth International Scientific Agricultural Symposium "Agrosym 2014". 23-26.10.2014, Jahorina, Bosnia and Herzegovina, Book of Proceedings, p. 279-284
Gregorić E, Matović G, Počuča V. 2019: Analysis of drought in Negotin lowland from the aspect of plant production. X International Scientific Agricultural Symposium "Agrosym 2019". 03-06.10.2019, Jahorina, Bosnia and Herzegovina, Book of proceedings p. 1283-1288
Hargreaves GH, Allen RG. 2003: History and evaluation of Hargreaves evapotranspiration equation. J Irrig Drain Eng-Asce 129(1):53-63 https://doi.org/10.1016/j.agwat.2014.03.006
Idrizović Dž, Gregorić E, Počuča V, Matović G. 2018: Analiza suše za područje leskovačke kotline. 18. Savetovanje SDHI i SDH, 25-26. oktobar 2018., Niš, Srbija, str. 100-111. ISBN 978-86-7518-204-7
Jovanovic Z, Stikic R. 2012: Strategies for Improving Water Productivity and Quality of Agricultural Crops in an Era of Climate Change. In book: Irrigation Systems and Practices in Challenging Environments, Teang Shui Lee (Eds.), ISBN 978-953-51-0420-9, InTech, pp. 77-102
Kresovic B, Matovic G, Gregoric E, Djuricin S, Bodroza D. 2014: Irrigation as a climate change impact mitigation measure: Agronomic and economic assessment of maize production in Serbia. Agricultural Water Management 139:7-16
Maksimović L, Radojević V, Pejić B, Cicmil M, Dragović S. 2008: Effect of irrigation on yield performance of corn hybrids of various maturities grown under varying climatic conditions. BALWOIS 2008, 1-6
Maksimović L. 1999: Zavisnost prinosa i morfoloških karakteristika kukuruza od vlažnosti zemljišta i sistema đubrenja i navodnjavanja. Doktorska disertacija. Univerzitet u Novom Sadu. Poljoprivredni fakultet
Matović G, Gregorić E, Počuča V, Radovanović S. 2013a: Drought even in a rainy agricultural region of Serbia. International Conference Climate change impacts on water resources. Topic 3, Water scarcity, 17-18.10.2013, Belgrade, Book of Proceedings, 260-268
Matović G, Gregorić E, Glamočlija Dj. 2013b: Crop Production and Drought in Serbia in Light of Climate Change. Agriculture in Serbia and Portugal: Recent Developments and Economic Policy Implications. Ed. Faculty of Economics of the University of Coimbra, Portugal. 264-286, ISBN: 978-972-9344-07-7
Pejić B. 1999: Evapotranspiracija i morfološke karakteristike kukuruza u zavisnosti od dubine navlaženog zemljišta i njihov odnos prema prinosu. Doktorska disertacija. Univerzitet u Novom Sadu. Poljoprivredni fakultet
Pejić B, Maksimović L, Milić S, Simić D, Miletaški B. 2010: Effect of readily available water deficit in soil on maize yield and evapotranspiration. Ratarstvo i povrtarstvo 47(1):115-121
Ruml M, Gregorić E, Matović G, Radovanović S, Vujadinovic M, Vukovic A. 2016: Temperature and precipitation changes in Serbia between 1961 and 2010. Annals of the University of Craiova Agriculture, Montanology, Cadastre Series. XLVI 2016/2: 260-265. ISSN: 1841-8317
Tolimir M. 2017: Povećanje efikasnosti korišćenja vode od strane kukuruza primenom redukovanog navodnjavanja. Doktorska disertacija. Univerzitet u Beogradu, Poljoprivredni fakultet
 

O članku

jezik rada: srpski
vrsta rada: izvorni članak
DOI: 10.5937/ZemBilj2101001M
primljen: 27.10.2020.
revidiran: 01.11.2020.
prihvaćen: 02.11.2020.
objavljen u SCIndeksu: 17.09.2021.
Creative Commons License 4.0

Povezani članci

Nema povezanih članaka