Metrika

  • citati u SCIndeksu: 0
  • citati u CrossRef-u:0
  • citati u Google Scholaru:[]
  • posete u poslednjih 30 dana:10
  • preuzimanja u poslednjih 30 dana:6

Sadržaj

članak: 8 od 293  
Back povratak na rezultate
2021, vol. 70, br. 1, str. 1-12
Potreba za navodnjavanjem kukuruza na zemunskom černozemu u poslednjih pola veka
Univerzitet u Beogradu, Poljoprivredni fakultet, Srbija

e-adresagmatovic@agrif.bg.ac.rs
Projekat:
Ministarstvo prosvete, nauke i tehnološkog razvoja Republike Srbije (institucija: Univerzitet u Beogradu, Poljoprivredni fakultet) (MPNTR - 451-03-68/2020-14/200116)

Ključne reči: kukuruz; CROPWAT; evapotranspiracija; deficit vode; potreba za navodnjavanjem; redukcija prinosa
Sažetak
Proizvodnja kukuruza se na teritoriji Srbije uglavnom odvija u uslovima prirodnog režima kiša. Cilj rada je da se ispita vodni režim černozema zemunske lesne terase pod usevom kukuruza, u poslednjih pola veka (1966-2019) i da se ustanovi da li je tokom tog perioda i u kom obimu, došlo do povećanja ili smanjenja potrebe za navodnjavanjem kukuruza. Za proračun je korišćen matematički biljni model FAO CROPWAT 8.0. U model su unešene mesečne vrednosti referentne evapotranspiracije (ETo) za period 1966-2019, računate metodom Hargreaves, dnevne vrednosti padavina sa meteorološke stanice Surčin, podaci o izabranoj biljci, koji su u skladu sa FAO56. Zemljište je černozem na zemunskoj lesnoj terasi. Analiza je vršena tako što je istraživani period podeljen na tri podperioda: prvih dvadeset (1966-1985), drugih dvadeset (1986-2005) i poslednjih četrnaest (2006-2019) godina. Ustanovljeno je da su prosečne vrednosti potencijalne evapotranspiracije kukuruza bile u porastu, počev od prvog (500 mm) do trećeg (562 mm) podperioda, dok su prosečne vrednosti realne evapotranspiracije, kao i prosečne količine efektivnih padavina u vegetacionom periodu kukuruza, bile u padu. Shodno tome, prosečan deficit vode, odnosno potreba za navodnjavanjem kukuruza je bila u porastu za 56%, počev od prvog (205 mm) do trećeg (319 mm) podperioda istraživanja. Povećanje deficita vode uslovilo je i porast projektovane redukcije prinosa kukuruza, koja u prvom podperiodu iznosi prosečno 31%, a u trećem 47%. Analiza rezultata na mesečnom i dekadnom nivou je pokazala da potreba za navodnjavanjem kukuruza traje od juna zaključno sa avgustom, sa maksimumom u julu (prosečno 123 mm). U sva tri letnja meseca registrovano je povećanje potrebe za navodnjavanjem kukuruza počev od prvog do trećeg podperioda istraživanja, sa maksimalnim povećanjem tokom jula. Obavljena istraživanja koja generalno daju uvid u stanje vodnog režima zemunskog černozema u poslednjih pola veka, pokazuju da se uslovi proizvodnje kukuruza u prirodnom vodnom režimu pogoršavaju i da je potreba za navodnjavanjem sve veća.
Reference
Allen, R.G., Pereira, L.S., Raes, D., Smith, M. (1998) Crop Evapotranspiration: Guidelines for Computing Crop Water Requirements. u: FAO irrigation and Drainage Paper No. 56, Rome, Italy: FAO
Bošnjak, Đ. (2004) Suša i njen odnos prema ratarskoj proizvodnji u Vojvodini. Zbornik radova Instituta za ratarstvo i povrtarstvo, br. 40, str. 45-55
Dragovic, S., Cicmil, M., Radonjic, L., Radojevic, V. (2008) The Intensity and Impact of Drought on Crop Production and Possibilities of Mitigation in Serbia. Drought Management: Scientific and Technological Innovations-OPTIONS-Mediterraneennes, Seria A, 80: 101-105
Dragović, S., Maksimović, L., Milić, S., Radojević, V. (2005) Drought intensity in Vojvodina Province and impact on fields crop production. Savremena poljoprivreda, vol. 54, br. 1-2, str. 384-389
Gregoric, E., Matovic, G., Ruml, M., Pocuca, V., Djurovic, N. (2014) Bioclimatic Moisture Conditions in the Lowlands of the Šumadija-Pomoravlje District. u: Fifth International Scientific Agricultural Symposium 'Agrosym 2014'. 23-26.10, Jahorina, Bosnia and Herzegovina, Book of Proceedings, 279-284
Gregorić, E., Matović, G., Počuča, V. (2019) Analysis of Drought in Negotin Lowland from the Aspect of Plant Production. u: X International Scientific Agricultural Symposium 'Agrosym 2019'. 03-06.10, Jahorina, Bosnia and Herzegovina, Book of proceedings, 1283-1288
Hargreaves, G.H., Allen, R.G. (2003) History and Evaluation of Hargreaves Evapotranspiration Equation. J Irrig Drain Eng-Asce, 129(1): 53-63
Idrizović, Dž., Gregorić, E., Počuča, V., Matović, G. (2018) Analiza suše za područje leskovačke kotline. u: 18. Savetovanje SDHI i SDH, 25-26. oktobar, Niš, Srbija, 100-111
Jovanovic, Z., Stikic, R. (2012) Strategies for Improving Water Productivity and Quality of Agricultural Crops in an Era of Climate Change. u: Teang Shui Lee [ur.] Irrigation Systems and Practices in Challenging Environments, InTech, 77-102
Kresovic, B., Matovic, G., Gregoric, E., Djuricin, S., Bodroza, D. (2014) Irrigation as a Climate Change Impact Mitigation Measure: An Agronomic and Economic Assessment of Maize Production in Serbia. Agricultural Water Management, 139: 7-16
Maksimović, L., Radojević, V., Pejić, B., Cicmil, M., Dragović, S. (2008) Effect of Irrigation on Yield Performance of Corn Hybrids of Various Maturities Grown Under Varying Climatic Conditions. u: BALWOIS, 1-6
Maksimović, L. (1999) Zavisnost prinosa i morfoloških karakteristika kukuruza od vlažnosti zemljišta i sistema đubrenja i navodnjavanja. Novi Sad: Univerzitet u Novom Sadu - Poljoprivredni fakultet, Doktorska disertacija
Matović, G., Gregorić, E., Počuča, V., Radovanović, S. (2013) Drought Even in a Rainy Agricultural Region of Serbia. u: International Conference Climate change impacts on water resources. Topic 3, Water scarcity, 17-18.10, Belgrade, 260-268
Matović, G., Gregorić, E., Glamočlija, Dj. (2013) Crop Production and Drought in Serbia in Light of Climate Change. u: Agriculture in Serbia and Portugal: Recent Developments and Economic Policy Implications, Coimbra, Portugal: University of Coimbra - Faculty of Economics, 264-286
Pejić, B. (1999) Evapotranspiracija i morfološke karakteristike kukuruza u zavisnosti od dubine navlaženog zemljišta i njihov odnos prema prinosu. Novi Sad: Univerzitet u Novom Sadu - Poljoprivredni fakultet, Doktorska disertacija
Pejić, B., Maksimović, L., Milić, S., Simić, D., Miletaški, B. (2010) Effect of readily available water deficit in soil on maize yield and evapotranspiration. Ratarstvo i povrtarstvo, vol. 47, br. 1, str. 115-121
Ruml, M., Gregorić, E., Matović, G., Radovanović, S., Vujadinović, M., Vuković, A. (2016) Temperature and Precipitation Changes in Serbia Between 1961 and 2010. Annals of the University of Craiova Agriculture, Montanology, Cadastre Series, 46(2): 260-265
Tolimir, M. (2017) Povećanje efikasnosti korišćenja vode od strane kukuruza primenom redukovanog navodnjavanja. Beograd: Univerzitet u Beogradu-Poljoprivredni fakultet, Doktorska disertacija
 

O članku

jezik rada: srpski
vrsta rada: izvorni članak
DOI: 10.5937/ZemBilj2101001M
primljen: 27.10.2020.
revidiran: 01.11.2020.
prihvaćen: 02.11.2020.
objavljen u SCIndeksu: 17.09.2021.
Creative Commons License 4.0

Povezani članci

Nema povezanih članaka