Metrika

  • citati u SCIndeksu: 0
  • citati u CrossRef-u:0
  • citati u Google Scholaru:[]
  • posete u poslednjih 30 dana:9
  • preuzimanja u poslednjih 30 dana:6

Sadržaj

članak: 3 od 433  
Back povratak na rezultate
Ekološka pismenost učenika u beogradskim školama - rezultati pilot istraživanja
aInstitut za pedagoška istraživanja, Beograd, Srbija
bUniverzitet u Beogradu, Hemijski fakultet, Srbija

e-adresamillica13@yahoo.com
Projekat:
Ministarstvo prosvete, nauke i tehnološkog razvoja Republike Srbije (institucija: Institut za pedagoška istraživanja, Beograd) (MPNTR - 451-03-68/2020-14/200018)

Ključne reči: ekološka pismenost; ekološko obrazovanje i vaspitanje; učenici; MSELS
Sažetak
Ekološki problemi sa kojima se susreće naša zemlja su brojni, a posledice degradacije životne sredine odražavaju se na zdravlje i kvalitet života građana. U tom kontekstu, pitanje ekološkog obrazovanja i vaspitanja i ekološke pismenosti dobija sve veći značaj. U ovom pilot-istraživanju ispitana je mogućnost za primenu međunarodnog instrumenta za određivanje nivoa ekološke pismenosti Middle School Environmental Literacy Survey (MSELS) na populaciju učenika završnih razreda osnovne škole u Srbiji. Ovaj instrument meri ekološku pismenost kroz četiri komponente: ekološko znanje, afektivni odnos prema životnoj sredini, kognitivne veštine i proekološko ponašanje, sa odgovarajućim supkomponentama. Sadržaj instrumenta analiziran je u kontekstu programa nastave i učenja za predmete Biologija i Građansko vaspitanje, kao i obrazovnih standarda za kraj obaveznog obrazovanja za nastavni predmet Biologija. U istraživanju je korišćen anketni metod, a za analizu podataka primenjena je deskriptivna statistika. Podaci su prikupljeni na uzorku učenika sedmog razreda osnovne škole (N=111) sa teritorije Beograda. Uz to, održani su razgovori sa učenicima u pet grupnih intervjua radi provere jasnoće sadržaja instrumenta. Ustanovljeno je da je primena ovog instrumenta primerena po više osnova: 1) instrument je dobro teorijski utemeljen; 2) instrument je zasnovan na celovitom pristupu merenju ekološke pismenosti; 3) instrument je adekvatan sa stanovišta programa nastave i učenja našeg obrazovnog sistema i 4) instrument ima solidne metrijske karakteristike. Pouzdanost instrumenta u celini je ,87. Najviši skor ispitani učenici ostvarili su na komponenti afektivnog odnosa prema životnoj sredini, u odnosu na ostale merene komponente, kao i u odnosu na dve države sa kojima poredimo dobijene rezultate (SAD, Grčka). Najniži skor zabeležen je na skali osnovnih ekoloških znanja, i zaključeno je da učenici nisu u potpunosti ovladali znanjima koja su predviđena obrazovnim standardima u nastavi biologije. Kao glavni nedostatak instrumenta može se navesti vreme potrebno za popunjavanje zbog obimnosti sadržaja.
Reference
Naknadno pridodat članak: provera, normiranje i linkovanje referenci u toku.
Andevski, M. (1997). Uvod u ekološko obrazovanje. Novi Sad: Univerzitet u Novom Sadu, Filozofski fakultet
Baucal, A., Pavlović-Babić, D. (2010). Nauči me da mislim, nauči me da učim. Beograd: Institut za psihologiju Filozofskog fakulteta - Centar za primenjenu psihologiju. Retrieved May 8, 2022. from https://www. researchgate.net/profile/Aleksandar-Baucal/publication/215583361_PISA_2009_prvi_rezultati_Nauci_me_ da_mislim_nauci_me_da_ucim/links/03465c8bc761f13298a64d78/PISA-2009-prvi-rezultati-Nauci-me-damislim-nauci-me-da-ucim.pdf
Blagdanić, S. (2009). Kvalitet niza zadataka objektivnog tipa u nastavi prirode i društva. Inovacije u nastavi, 22 (3), 40-51
Branković, M., Buđevac, N., Ivanović, A. i Jović, V. (2013). Činioci razvoja viših nivoa čitalačke pismenosti - veštine argumentovanja u školskoj nastavi. Psihološka istraživanja, 16 (2), 141-158
Buđevac, N., Baucal, A. (2014). Razvoj čitalačke pismenosti tokom prva četiri razreda osnovne škole. Inovacije u nastavi, 27 (2), 22-32. https://doi.org/10.5937/inovacije1402022B
Giri, B. & Senthilnathan, S. (2013). Ecoliteracy - the Literacy for the 21st Century. In: Pachauri, S. C. (Eds.). Environmental Education (182-187). New Delhi: Random Publications. Retrieved March 19, 2022. from https:// www.researchgate.net/publication/299492696_Ecoliteracy_-_the_Literacy_for_the_21st_Century
Igbokwe, B. A. (2016). Environmental Literacy Assessment: Assessing the Strength of an Environmental Education Program (EcoSchools) in Ontario Secondary Schools for Environmental Literacy Acquisition -ProQuest [University of Windsor]
Jovanović, S., Živković, Lj. (2016). Tendencije u pogledu razvoja proekološkog ponašanja učenika. Inovacije u nastavi, 29 (4), 115-122. https://doi.org/ 10.5937/inovacije1604115J
Kundačina, M. (2006). Činioci ekološkog vaspitanja i obrazovanja učenika. Užice: Univerzitet u Kragujevcu, Učiteljski fakultet
Lin, D., Wambersie, L. & Mathis, W. (2022). Estimating the Date of Earth Overshoot Day 2022 (1-8). Nowcasting the World's Footprint & Biocapacity for 2022 -Global Footprint Network. Retrieved April 9, 2022. from www: https://www.overshootday.org/content/uploads/2022/06/Earth-Overshoot-Day-2022-Nowcast-Report.pdf
Marcinkowski, T. (1991). The relationship between environmental literacy and responsible environmental behavior in environmental education. Methods and Techniques for Evaluating Environmental Education. Paris: UNESCO
Marcinkowski, T. (1993). Chapter 6: Assessment in environmental education. In: Wilke, R. (Ed.). Teacher Resource Handbook: A Practical Guide for K-12 Environmental Education (143-197). Millwood, NY: Kraus International Publications
Marcinkowski, T. (2004). Using a Logic Model to Review and Analyze an Environmental Education Program. In: Volk, T. (Ed.). NAAEE Monograph Series, Volume 1. Washington, DC: NAAEE
Marković, D. (1992). Ekološka svest i obrazovanje. Pedagogija, 1-2, 3-10
Marković, D. (2005). Socijalna ekologija. Beograd: Zavod za udžbenike i nastavna sredstva
Marušić, M. (2016). How important is the degree of urbanization as a factor of student achievement in Serbia? International scientific conference Improving Quality of Education in Elementary Schools, Proceedings (110-113). Jagodina -Beograd: Faculty of Education, University of Kragujevac -Institute for Educational Research, Institute for the Improvement of Education
McBeth, W. (1997). An historical description of the development of an instrument to assess the environmental literacy of middle school students (doctoral dissertation). Carbondale, USA: Southern Illinois University
McBeth, B., Hungerford, H., Marcinkowski, T., Volk, T. & Meyers, R. (2008). National Environmental Literacy Assessment Project: Year 1, National Baseline Study of Middle Grades Students Final Research Report (192) [Final]
National Oceanic and Atmospheric Administration. Retrieved January 10, 2022. from https://www.noaa.gov/ sites/default/files/legacy/document/2019/Jun/Final_NELA_minus_MSELS_8-12-08.pdf
Michaels, S. & O'Connor, M. C. (1990). Literacy as reasoning within multiple discourses: Implications for policy and educational reform. Council of Chief State School Officers
Minić, V. L., Jovanović, M. M. (2019). Ekološko vaspitanje i obrazovanje u mlađim razredima osnovne škole. Zbornik radova Filozofskog fakulteta u Prištini, 49 (4), 125-144. https://doi.org/10.5937/ZRFFP49-21288
Mišković, M. (1997). Ekološka kriza i ekološka svest omladine. Šabac -Beograd: Viša škola za obrazovanje vaspitača -Eko centar
Nastoulas, I., Marini, K. & Skanavis, C. (2017). Middle school students environmental literacy assessment in Thessaloniki, Greece. In: Anwar, S., El Sergany, M. & Ankit, A. (Eds.). Health and Environment Conference Proceedings (198-209). Dubai: Hamdan Bin Mohammed Smart University. Retrieved January 10, 2022. from https://www.hbmsu.ac.ae/downloads/massmail/2017/august/HBMSU_Innovation_Arabia_Health_and_ Environment_Conference_Proceedings_2017.pdf#page=203
Pravilnik o nastavnom planu za drugi ciklus osnovnog obrazovanja i vaspitanja i nastavnom programu za peti razred osnovnog obrazovanja i vaspitanja (2007). Službeni glasnik RS -Prosvetni glasnik, br. 6/2007, 2/2010, 7/2010 -dr. pravilnik, 3/2011, 1/2013, 4/2013, 11/2016, 6/2017 i 8/2017 od 30.08.2017. godine. Posećeno 15. 10. 2011. godine na: http://www.pravno-informacioni-sistem.rs/SlGlasnikPortal/eli/rep/pg/ministarstva/ pravilnik/2007/6/1/reg
Pravilnik o planu nastave i učenja za peti i šesti razred osnovnog obrazovanja i vaspitanja i programu nastave i učenja za peti i šesti razred osnovnog obrazovanja i vaspitanja (2018). Službeni glasnik RS, br. 15/2018-77, 18/2018-1, 3/2019-83, 3/2020-3, 6/2020-94, 17/2021-1
Pravilnik o programu nastave i učenja za sedmi razred osnovnog obrazovanja i vaspitanja (2019). Službeni glasnik RS, br 5/2019-61, 1/2020-60, 6/2020-99, 8/2020-597, 5/2021-4, 17/2021-42
Pravilnik o programu nastave i učenja za osmi razred osnovnog obrazovanja i vaspitanja (2019). Službeni glasnik RS, br. 11/2019-61, 2/2020-6, 6/2020-118, 5/2021-8, 17/2021-58
Roth, C. E. (1992). Environmental literacy: Its roots, evolution and directions in the 1990s. (51). ERIC Clearinghouse for Science, Mathematics, and Environmental Education, Columbus, Ohio. Retrieved June 30, 2022. from https://eric.ed.gov/?id=ED348235
Stamenković, S. i sar. (2010). Obrazovni standardi za kraj obaveznog obrazovanja za nastavni predmet Biologija. Beograd: Ministarstvo prosvete Republike Srbija -Zavod za vrednovanje kvaliteta obrazovanja i vaspitanja
Stanišić, J. (2008). Ekološko vaspitanje i obrazovanje učenika u osnovnoj školi (neobjavljena magistraska teza). Beograd: Univerzitet u Beogradu, Filozofski fakultet
Stanišić J. (2009). Angažovanost učenika u ekološkim aktivnostima u školi. Zbornik Instituta za pedagoška istraživanja, 41 (1), 195-210. https://doi.org/ 10.2298/ZIPI0901195
Stanišić, J. (2016). Characteristics of teaching environmental education in primary schools. Inovacije u nastavi, 29 (4), 87-100. https://doi.org/ 10.5937/inovacije1604087S
Stanišić, J. (2021). Ekološki pogledi na svet učenika osnovne i srednje škole: primena NEP skale. Inovacije u nastavi, 34 (3), 76-94. https://doi.org/ 10.5937/inovacije2103076S
Stevanović, J., Ivković, B. (2017). Značaj jezičke kompetencije za postignuće učenika iz matematike i prirodnih nauka. U: Marušić Jablanović, M., Gutvajn, N. i Jakšić, I. (ur.). TIMSS 2015 u Srbiji (207-219). Beograd: Institut za pedagoška istraživanja
Stevenson, K. T., Peterson, M. N., Bondell, H. D., Mertig, A. G. & Moore, S. E. (2013). Environmental, Institutional, and Demographic Predictors of Environmental Literacy among Middle School Children. PLOS ONE, 8 (3), e59519. Retrieved Jun 22, 2022. from https://doi.org/10.1371/journal.pone.0059519
Svobodová, S. (2020). Environmental literacy of pupils and its investigation in the Czech Republic. Sociální Pedagogika (Social Education), 8 (1), 88-104
Svobodová, S. & Kroufek, R. (2018). Možnosti využití škály MSELS pro testování environmentální gramotnosti na základních školách v České republice. Scientia in educatione, 9 (2), 80-101, from https://doi. org/10.14712/18047106.1210
Veinović, Z. (2016). Environmental Impact of Consumerism from the Perspective of the Social, Environmental and Scientific Education. Inovacije u nastavi, 29 (4), 72-86 https://doi.org/ 10.5937/inovacije1604072V
Vlahović, E. i sar. (2020a). Priručnik za nastavnike građanskog vaspitanja u prvom ciklusu osnovnog obrazovanja i vaspitanja. Beograd: Misija OEBS-a u Srbiji -Zavod za unapređivanje obrazovanja i vaspitanja
Vlahović, E. i sar. (2020b). Priručnik za nastavnike građanskog vaspitanja u drugom ciklusu osnovnog obrazovanja i vaspitanja. Beograd: Misija OEBS-a u Srbiji -Zavod za unapređivanje obrazovanja i vaspitanja
Wilke, R. (Ed.). (1995). Environmental Education Literacy/Needs Assessment Project: Assessing Environmental Literacy of Students and Environmental Education Needs of Teachers; Final Report for 1993-1995 (30-76). (Report to NCEET/University of Michigan under U.S. EPA Grant #NT901935-01-2). Stevens Point, WI: University of Wisconsin -Stevens Point
Zakon o osnovama sistema obrazovanja i vaspitanja (2021). Službeni glasnik RS, br. 88/2017, 27/2018 -dr. zakon, 10/2019, 27/2018 -zakon, 6/2020 i 129/2021 (2021)
 

O članku

jezik rada: srpski
vrsta rada: izvorni naučni članak
DOI: 10.5937/inovacije2204028M
primljen: 17.10.2022.
prihvaćen: 05.12.2022.
objavljen u SCIndeksu: 28.01.2023.
Creative Commons License 4.0

Povezani članci

Nema povezanih članaka