Metrika

  • citati u SCIndeksu: 0
  • citati u CrossRef-u:0
  • citati u Google Scholaru:[]
  • posete u poslednjih 30 dana:7
  • preuzimanja u poslednjih 30 dana:2

Sadržaj

članak: 8 od 413  
Back povratak na rezultate
2020, vol. 72, br. 4, str. 161-188
Strateška kultura u geopolitičkom tumačenju tranzita i tranzicije
Nacionalni interes, Beograd
Sažetak
U radu se obrazlaže i dokazuje da se u epohalnim promenama na razmeđi vekova i milenijuma uočavaju dva slična, ali i u mnogo čemu različita procesa: tranzit i tranzicija. Tranzit je prolazak delova države kroz složenu i jedinstvenu državu u pravcu međunarodnog osamostaljenja. Empirijski gledano, tranzit protiče na dva načina - mirno ili konfliktno. Tranzit je, zapravo, drugo ime za separaciju ili secesiju. Tranzitna secesija u jednoj državi oblikuje više samostalnih država. U tom smislu, tranzit je eksteritorizovanje unutrašnje politike, njeno internacionalizovanje i geopolitizovanje. Iako se u secesionom konfliktu ispoljava dramatično, tragično i katastrofalno, tranzit je u teorijskom diskursu društvenih, nacionalnih i državnih promena zaklonjen procesom tranzicije. U radu se prepoznaju tri pristupa odnosu tranzita i tranzicije: tranzit delimično diferenciran od tranzicije, tranzit potpuno diferenciran u odnosu na tranziciju i tranzit poistovećen sa tranzicijom. Pri tome se jasno i principijelno razlikuju pojave tranzita od pojave tranzicije. Na kraju, u radu se ističe hronopolitički momenat geopolitičkih metamorfoza u kojima tranzit prethodi i u mnogo čemu determiniše kasniju tranziciju. Tranzicija kao socioekonomski prelazak, odnosno politekonomski strukturni preobražaj socijalističkog u kapitalističko društvo, ne može se shvatiti bez razumevanja prethodnog događaja tranzita. Upravo bi jugoslovenski slučaj raspada složene države mogao biti poučan za tekuće evrointegracije, ali i pojedine višenacionalne i mononacionalne države koje se suočavaju sa opasnošću od ekstremnog regionalizma, autonomizma i separatizma.
Reference
*** (2015) u: Sladaček Michal, Vasiljević Jelena, Petrović-Trifunović Tamara [ur.] Kolektivno sećanje i politike pamćenja, Zbornik, Beograd: Zavod za udžbenike
Antić, Č., Kecmanović, N. (2016) Istorija Republike Srpske. Nedeljnik, Beograd
Avramović, Z.M. (2002) Regionalizacija i demokratija - regionalizam kao ideološko sredstvo desuverenizacije. Sociološki pregled, Beograd, vol. 36, br. 1-2, str. 191-200
Bjelajac, S. M. (1999) Jugoslovensko iskustvo sa multietničkom armijom - 1918-1991. Beograd: Udruženje za društvenu istoriju
Bjukenan, A. (2009) Teorije secesije. u: Bojanić P, Babić J. [ur.] Secesija, tranziciona pravda i pomirenje, Zbornik, Beograd: Službeni glasnik, str. 29-55
Dušanić, J. (2015) Neoliberalizam. Beograd: Catena mundi
Đukanović, D. (2016) Balkan na posthladnoratovskom raskršću - 1989-2016. Beograd: IMPP
Henis, V. (2008) Rastakanje pojma suvereniteta. u: Suveren i suverenost - između pojma, fikcije i političke emocije, Zbornik, Beograd: Službeni glasnik
Jovanović, M. (2008) Pitanje priznanja država u međunarodnom pravu - slučaj Kosova i Metohije. u: Đukanović Dragan [ur.] Savremeni međunarodni izazovi, Zbornik, Beograd: Institut za međunarodnu politiku i privredu, 95-118
Jović, B. (2016) Kako su Srbi izgubili vek - tragična sudbina Srba u zajedničkoj državi. Beograd: Službeni glasnik
Katić, N. (2015) Iz drugog ugla. Beograd: Catena mundi
Knežević, M. (1996) Balkanska pometnja. Beograd: DP 'Đuro Salaj'
Knežević, M. (2001) Evropa iza limesa. Beograd: Slobodna knjiga Vladimira Maksimovića
Knežević, M. (2005) Neuspeh jugoslovenstva i srpsko iskustvo integracije. Nacionalni interes, Beograd, br. 1
Knežević, M. (2005) Prezidencijalizam na horizontu tranzicije. u: Savremeni predsednički sistemi, Zbornik, Beograd: Institut za političke studije
Knežević, M. (2007) Izneverena država - Srbija i Crna Gora u vremenu razlaza. Beograd: Institut za političke studije
Knežević, M. (2012) Neizvesni prelazak - demokratija i tranzicija. Beograd: Institut za političke studije
Knežević, M. (2013) Prizma geopolitike. Beograd: Institut za političke studije
Knežević, M. (2020) Strahovi i mržnje u politici - istorijske dimenzije srbomržnje i srbofobije. u: Milošević Zoran, Knežević Miloš [ur.] Govor mržnje i kultura pamćenja, Zbornik, Beograd: Institut za političke studije
Lompar, M. (2011) Duh samoporicanja. Novi Sad: Orfeus
Miloš, K., Raspada, P. (2009) Razlaganje države u ogledalu uzročnosti, glava 'Tranzitni okvir i uslovi tranzicije. u: Institut za političke studije, Beograd
Mitrović, L. (2017) U raljama tranzicije - između sunovrata i alternative. Niš: Filozofski fakultet
Nikl, V. D. (2009) Četiri načina kako se rešiti drugih grupa. u: Secesija - tranziciona pravda i pomirenje, Zbornik, Beograd: Službeni glasnik
Novaković, K. (2008) Oružano organizovanje Srba Krajišnika - 1990-1995. godina. u: Subotić Momčilo, Nadoveza Branko [ur.] Istina o Republici Srpskoj Krajini - referati i saopštenja I, Zbornik, Beograd: Institut za političke studije
Pavković, A., Radan, P. (2008) Stvaranje novih država - teorija i praksa otcepljenja. Beograd: Službeni glasnik
Radinović, R. (2015) Karakter ratova za razbijanje Jugoslavije. Beograd: Beogradski forum za svet ravnopravnih
Simeunović, D. (1999) Srbi i tradicija kolektivne krivice. Srpska politička misao, 1-2
Stepić, M. (2018) Geopolitički smisao jugoslovenstva i jugoslovenske države. u: Marinković N. [ur.] Istorija jedne utopije - 100 godina od stvaranja Jugoslavije, Zbornik, Beograd: Catena mundi, knjiga druga
Subotić, M. (2004) Pravo na samoopredeljenje i 'Jugoslovenski eksperiment' - prva, druga, treća Jugoslavija. Beograd: Institut za političke studije
Terzić, S. (2018) Pravo na samoopredeljenje i srpsko pitanje. u: Istorija jedne utopije - 100 godina od stvaranja Jugoslavije, Zbornik, Beograd: Catena mundi, knjiga druga
Trud, A., Trud, Ž. (2013) Razaranje Balkana - kako su razbili Jugoslaviju. Beograd: Xenia
Volzer, M. (2012) Pravedni i nepravedni ratovi - moralni argument sa istorijskim primerima. Beograd: Službeni glasnik
 

O članku

jezik rada: srpski
vrsta rada: izvorni naučni članak
DOI: 10.5937/vojdelo2004161K
primljen: 19.10.2020.
prihvaćen: 21.10.2020.
objavljen u SCIndeksu: 23.12.2020.

Povezani članci

Strani pravni život (2011)
Manjinska politika u komunizmu i današnjoj Srbiji
Bakić Nada

Vojno delo (2010)
Geopolitički položaj zapadnog Balkana
Sretenović Miloljub

Vojno delo (2010)
Profesionalni vojni etos i vojna profesija
Grozdić Borislav D.

prikaži sve [9]