Metrika

  • citati u SCIndeksu: 0
  • citati u CrossRef-u:0
  • citati u Google Scholaru:[]
  • posete u poslednjih 30 dana:10
  • preuzimanja u poslednjih 30 dana:6

Sadržaj

članak: 8 od 412  
Back povratak na rezultate
2020, br. 50, str. 133-146
Vašingtonski konsenzus i izbor tranzicionog puta
aUniverzitet Privredna akademija u Novom Sadu, Pravni fakultet za privredu i pravosuđe
bUniverzitet 'Union - Nikola Tesla', Fakultet za diplomatiju i bezbednost, Beograd

e-adresaavramovic.n@pravni-fakultet.info, stanimirdj@hotmail.com
Ključne reči: Vašingtonski konsenzus; tranzicija; neoliberalna politika; MMF; liberalizacija; deregulacija; šok terapija
Sažetak
Tranzicija je politička i društveno-ekonomska transformacija postsocijalističkih država u poželjni kapitalistički model na kraju 20 veka. Ovaj istorijski reverzibilni proces indukovan je, sa jedne strane, ekonomskom neefikasnošću administrativne privrede u odnosu na tržišnu i, sa druge strane, težnjom zapadne ideologije da napravi konačan otklon od komunističkog projekta društva jednakosti i pravde kao utopijskog. Većina tranzicionih zemalja opredelila se za anglo-saksonski kapitalistički obrazac zasnovan na neoliberalnoj ekonomskoj doktrini. Put u individualistički kapitalizam odvijao se po Vašingtonskom konsenzusu odnosno regionalnom programu deset makroekonomskih politika namenjenih rešavanju problema latino-američkih država. Nemačko-japanski model izgradnje socijalno-tržišnog kapitalizma za zagovornike tržišnog fundamentalizma tranzicijske insajdere prenaglašavao je ekonomsku ulogu države. Reforme Vašingtonskog konsenzusa postale su univerzalni model i nisu uvažavale specifičnosti političkih, pravnih, ekonomskih i drugih osobenosti tranzicijskih država. One su postale međunarodni standardi iza kojih su stajali Međunarodni monetarni fond, Svetska banka i Svetska trgovinska organizacija, čiji institucionalni sistem odlučivanja je podređen interesima najrazvijenijih zemalja zapadnog sveta. Šok terapija u sprovođenju privatizacije državne i društvene imovine, liberalizacija propisa u oblasti kretanja roba, usluga i kapitala i deregulacija doveli su do ekonomskog devastiranja domaće industrije, nezaposlenosti, ekonomske stagnacije i preuranjenog otvaranja nacionalnih tržišta. Tranzicione zemlje koje su se rukovodile nacionalnim ekonomskim politikama period stagnacije su skratile i neke političke i ekonomske benefite dobile članstvom u Evropskoj uniji, ali pokrenule i, sa istorijske tačke gledišta, ne posebno impresivan privredni rast i razvoj. Države koje su slepo izvršavale direktive MMF-a i Svetske banke imale su slabije ekonomske pokazatelje, razvojnu stagnaciju i neefikasnu tranziciju. Sa druge strane primeri uspešne tranzicione prakse nisu prepoznavani, što zbog uslovno ucenjivačkih zahteva međunarodnih institucija i vodećih zapadnih država, ali i podaničke ekonomske politike internih struktura. Da su reformski potezi u kontekstu nametanja tržišnog fundamentalizma šok terapijom bili pogrešni govori i uspešna razvojna reformska ekonomska politika "istočnoazijskih tigrova".
Reference
Avramović, N. (2019) The Impact of the Neoliberal Transition and Policy of the European Union on the Economic and Economic Framework of the Republic of Serbia. u: The International Scientific Conference (16th) 'The Legal Days of Prof. Slavko Carić', Proceedings of, Novi Sad, PhD
Babić, B. (2015) Cur de asini umbra disseramus? / Za i protiv neoliberalizma. Economic ideas and practice / Ekonomske ideje i praksa, br. 16-17, str. 143-174
Bukvić, R. (2011) The Washington Consensus and the de-industrialization of Eastern and Southeastern Europe. Journal of Political Theory and Social Research + New Serbian Political Thought, 01/07 (http://www.nspm.rs.1.12.2019.)
Dušanić, J. (2015) Neoliberalism: Economic inefficiency with social irresponsibility and moral insensitivity. Economic ideas and practice, 16-17
European Bank for Reconstruction and Development (EBRD) (2013) Transition report 2013. URL: http://www.ebrd.com/news/punlications/transition-report/transition-report-2013:2019)
Galbraith, J.K. (1977) The Age Uncertainty. Boston: Houghton Mifflin, taken from Mesarić Milan, (2008) XXI Century, Long-Term sustainability of market fundamentalism and neoliberal capitalism, Prometheus, Zagreb, page 217
Gorčić, J. (2009) Crisis management: The world and us. Valjevo: Proinkom
Jakšić, M. (2013) Political Macroeconomy: The Case of Serbia. Economics & Economy, Vol 1, No 2, pp 77-90
Jankovac, P., Lončarić, K. 'The Asian Way': An alternative to the Washington Consensus?. u: Finance: Theory and contemporary issues
Jovanović, M., Eškinja, I. (2008) Some aspects of neoliberalism in the World Economy. Proceedings of the Faculty of Law, University of Rijeka, b. 29, No. 2
Kato, T. (2004) Can the East Asian Miracle Persist?. International Monetary Fund, Available at: https://www.imf.org/en/News/Articles/2015/09/28/04/53/sp120204 [12/3/2019]
Klein, N. (2009) The Doctrine of Shock: The thriving of catastrophe capitalism. Samizdat B92, Translated from English by Tanja Milosavljević
Kovacević, M. (2013) Neoliberal ideology: The main cause of the world economic and social crisis. u: Causes of the contemporary economic crisis, Economic ideas and practice No. 9 and 10
Lekpek, A. (2012) Transition in Russia: Changes and challenges. Transition, Vol.14, No.29
Mustać, N. (2017) Consequences of economic transition in Russia and China. Economic thought and practice, No. 2
Pavlović, B. (2019) Commercial bank and the sovereignty issue. Nova srpska politička misao, June 10, 2019, taken from www.nspm.rs/ekonomska-politika/bdp-komercijalna-banka-i-pitanje-suvereniteta
Robinson, E.J. (1981) Introduction to contemporary economics. Zagreb: Cekade
Stiglic, J. (2000) Wilted reforms? Ten years of transition. u: World Bank Annual Conference on Development Economics 1999, Washington
 

O članku

jezik rada: engleski
vrsta rada: izvorni naučni članak
DOI: 10.5937/bastina30-25575
objavljen u SCIndeksu: 20.05.2020.
metod recenzije: dvostruko anoniman
Creative Commons License 4.0

Povezani članci

Vojno delo (2019)
Geoekonomija i neutralnost Republike Srbije
Babić Blagoje S.