Metrika

  • citati u SCIndeksu: 0
  • citati u CrossRef-u:0
  • citati u Google Scholaru:[]
  • posete u poslednjih 30 dana:0
  • preuzimanja u poslednjih 30 dana:0

Sadržaj

članak: 4 od 7  
Back povratak na rezultate
2002, vol. 1, br. 6, str. 659-682
Metodološki modeli opšte teorije prava
Novi Sad
Sažetak
Dva su vladajuća modela opšte teorije prava u evropskoj pravnoj misli: sintetički i analitički. Vremenski, analitički model je nastao ranije, ali je sintetički model najrasprostranjeniji model opšte teorije prava. 1. Sintetički model. U opštoj teoriji prava kod Srba u konstrukciji sintetičkog modela imali su najviše uspeha Toma Živanović i Radomir Lukić, osobito Živanović. Živanovićev sintetički model opšte teorije prava zasnovan je na dalekosežnoj sintezi pravnih znanja, polazeći od osnovnih pojmova specijalnih pravnih nauka, preko posrednih osnovnih pravnih pojmova viših pravnih nauka, do osnovnih pravnih pojmova najviše pravne nauke (opšte teorije prava). Osnovni metod Živanovićev je metod generalizujuće apstrakcije, sinteza i to eksplikativna nekauzalna sinteza. On se služio i drugim logičkim metodama, a pre svega metodom analize, koja prethodi sintetičkom modelu. Lukićev pokušaj konstrukcije opšte teorije prava, kao opšte uopštavajuće nauke, sa stanovišta logičkog, je manje uspešan od Živanovićevog stvaralačkog poduhvata. 2. Analitički model. Opšta teorija prava se prvobitno javila kao analitička teorija prava u Engleskoj tridesetih godina XIX veka sa njenim osnivačem Džonom Ostinom. Sa pojavom Kelzena i njegove čiste teorije prava, analitička teorija prava dobija gotovo savršenu logičku formu. Analitička teorija prava afirmiše opštu teoriju prava kao pravnu nauku i metod strukturalne analize kao glavni metod izučavanja i stvaranja opšte teorije prava. Kelzonov metodski postupak strukturalne analize pripada eksplikativnoj funkcionalnoj analizi (kao višem stupnju od deskriptivne analize). Doprinosi analitičke teorije prava, posebno Kelzenovi, su ogromni. Kelzen je na precizan način razgraničio teoriju prava, kao opštu pravnu nauku, od nauka i disciplina o pravu: sociologije prava, istorije prava, psihologije prava i filozofije prava. Pored toga analitički model izdvojio je neke osnovne pravne pojmove nepoznate sintetičkim teorijama prava, kao što je posebno pojam uračunavanja. Od velikog je značaja i Kelzenovo shvatanje važenja pravnih normi i shvatanja pravnih normi kao depsiholigiziranih zapovesti, a naročito njegovo dinamičko shvatanje prava, kao procesa samostvaranja prava, procesa u kojem je svaki pravni akt (izuzev akta izvršenja) u isto vreme i akt stvaranja i akt primene prava.
Reference
Jarić, S.M. (2001) Dedukciona promišljanja sintetičke pravne filozofije - utvrđivanje pravnologičkih karakteristika. Beograd
Kelzen, H.V. (2001) Glavni problemi teorije državnog prava - razvijeni iz učenja o pravnom propisu. Beograd: Službeni list SRJ
Kelzen, H.V. (1998) Čista teorija prava - uvod u problematiku pravne nauke. Beograd: Pravni fakultet - Centar za publikacije
Kelzen, H.V. (1998) Opšta teorija prava i države - o granicama između pravničke i sociološke metode. Beograd: Pravni fakultet - Centar za publikacije
Kelzen, H.V. (1998) Šta je pravda - četiri ogleda. Beograd: Filip Višnjić
Lukić, R.D. (1995) Teorija države i prava. Beograd: Zavod za udžbenike i nastavna sredstva
Lukić, R.D. (1978) Pojam teorije prava. u: Lukić Radomir D. [ur.] Zbornik za teoriju prava, Beograd: Srpska akademija nauka i umetnosti, vol. 1, str. 3
Lukić, R.D. (1995) Sistem filozofije prava. Beograd: Zavod za udžbenike i nastavna sredstva
Petronijević, B. (1932) Osnovi logike - formalna logika i metodologija. Beograd: Davidović, Pavlović i dr
Popović, M. (2001) Vračarov 'Toma Živanović'. Anali Pravnog fakulteta u Beogradu, vol. 49, br. 1-4, str. 218-238
Vračar, S.K. (1984) Polazišta filozofsko-pravnog sintetizma Tome Živanovića. Anali Pravnog fakulteta u Beogradu, 5, str. 617-654
Vračar, S.K. (1995) Strukturalnost filozofije prava. Sremski Karlovci-Novi Sad: Izdavačka knjižarnica Zorana Stojanovića
Vračar, S.K. (1987) Smisao pravno-filozofskog sintetizma Tome Živanovića. u: Lukić Radomir D. [ur.] Zbornik za teoriju prava, Beograd: Srpska akademija nauka i umetnosti, sv. III, str. 139-160
Vukadinović, G., Stepanov, R.Ž. (2001) Teorija prava. Novi Sad: Futura publikacije
Živanović, T. (1921) Sistem sintetičke pravne filozofije. Beograd: Napredak, Nauka o sintetičkoj pravnoj filozofiji
Živanović, T. (1940) Osnovni problemi krivičnog i građanskog procesnog prava - postupka. Glas - Srpska kraljevska akademija, I odeljak
Živanović, T. (1941) Osnovni problemi krivičnog i građanskog procesnog prava - postupka. Glas - Srpska kraljevska akademija, II odeljak
Živanović, T. (1951) Sistem sintetičke pravne filozofije. Beograd: Naučno delo, 1. Nauka o sintetičkoj filozofiji prava; 2. Nauka o sintetičkoj filozofiji pravnih nauka
 

O članku

jezik rada: engleski
vrsta rada: naučni članak
objavljen u SCIndeksu: 02.06.2007.

Povezani članci

Nema povezanih članaka