Metrika

  • citati u SCIndeksu: 0
  • citati u CrossRef-u:0
  • citati u Google Scholaru:[]
  • posete u poslednjih 30 dana:3
  • preuzimanja u poslednjih 30 dana:0

Sadržaj

članak: 2 od 9  
Back povratak na rezultate
Pojam krivičnog dela u svetlu 'učenja o nepravu' Jovana Sterije Popovića
aUniverzitet u Nišu, Pravni fakultet
bUniverzitet u Sarajevu, Pravni fakultet, Federacija BiH
Sažetak
Jovan Sterija Popović, je pre više od jednog veka, u okviru prirodnopravne teorije ukazao na razliku između prava i neprava polazeći od čoveka u empirijskom značenju, odnosno od čoveka kako se javlja u svakodnevnom životnom iskustvu. Naime, čovek postupa po pravu i ostaje na njegovom tlu sve dok svojim spoljašnjim delanjem ne nanosi štetu drugim ljudima kao osećajnim i umnim bićima. Naprotiv, on čini nepravo ukoliko takvim svojim delanjem drugima nanosi gubitak protiv njihove volje i pristanka. Prema Steriji svaki pojedinac sebi određuje ciljeve i slobodno ih postiže "jer svaki u sledstvu svoje prirode, svoje slobode i ličnog dostoinstva na to jednako ima pravo". Povreda prava postoji kada se "pravoimac" uznemirava u svojim pravima. Takva je povreda - nepravo. Dogodi li se da se pravu pojedinca postavljaju prepreke tj. da se on ugrožava u svojim pravima tako što drugi prekoračuje područje vlastite slobode, onda mu se mora "pravo ustupiti da sili silu protivpoloži i vreditelja na uvažanije svoga prava natera". Najznačajniji oblik neprava je krivično delo. To je najteža vrsta javnopravnog delikta kojim se povređuju ili ugrožavaju osnovna, univerzalna, fundamentalna, "prirodna" prava i slobode čoveka. Dakle, krivično delo je osnovna vrsta delikata. Zbog toga je od značaja za svaki pravni sistem i njegovo zakonito i efikasno funkcionisanje na koji način je sadržinski određen ovaj pojam. Od toga zavisi i primena krivičnih sankcija kao i utvrđivanje krivične I pored različitih teorijskih shvatanja naš je zakonodavac prihvatio objektivno subjektivni formalni pojam krivičnog dela izostavljajući njegov materijalni elemenat - društvenu opasnost (što ipak nije ostalo bez ozbiljnih kritika stručne javnosti). Stavljajući u prvi plan skrivljenost postupanja učinioca vidno je istaknut subjektivni elemenat - krivica učinioca što radikalno menja i osnove za isključenje postojanja krivičnog dela (a time i isključenje kažnjivosti učinioca) u slučaju odsustva bilo kog objektivnog ili subjektivnog formalnog elementa dela, ali i drugačije postavlja i pitanje postojanja, utvrđivanja i mesta krivične odgovornosti uopšte. Tako je Sterija Popović, polazeći od prirodnopravne teorije, objasnio poreklo i svrhu prinude u pravu koja se primenjuje prema prekršiocu prava, odnosno prema učiniocu protivpravnog delikta. Upravo se u ovom radu razmatraju različita teorijska i zakonska određenja pojma i elemenata krivičnog dela kao najtežeg oblika neprava.
Reference
*** (1973) Trestný zakon s izmeneniami i dopolneniami v 1974. godine. Praha
*** (2000) Criminal code of the Republic of Belarus: Official text. Minsk
Atanacković, D.R. (1991) Neki problemi u vezi s objektivno-subjektivnim shvatanjem krivičnog dela. Anali Pravnog fakulteta u Beogradu, vol. 39, br. 1-3, str. 29-35
Atanacković, D.R. (1990) Prilog definisanju opšteg pojma krivičnog dela. Anali Pravnog fakulteta u Beogradu, broj 5, str. 549-567
Bajer, V. (1966) Jugoslavensko krivično procesno pravo. Zagreb: Informator, Knjiga prva
Basta, D.N. (2004) Ideja prirodnog prava kod Jovana Sterije Popovića. Pravni život, broj 9, str. XIII
Beling, E. (1906) Die Lehre vom Verbrechen. Tübingen
Ćirić, J. (2000) Da li je (i koliko) kriminal prirodna (genetska) pojava?. Jugoslovenska revija za kriminologiju i krivično pravo, vol. 38, br. 1-2, str. 141-165
Đorđević, M., Đorđević, Đ. (2005) Krivično pravo. Beograd
Đorđević, M.Đ., Mihajlovski, A. (1978) Delikti kaznenog prava. Beograd: Institut za kriminološka i sociološka istraživanja / IKSI
Ferlinc, A. (1989) Protivpravnost v razmerju do dolocenosti kaznivega dejanja v zakonu. Pravnik - Revija za pravno teorijo in prakso, Ljubljana, broj 3-4, str. 127-136
Foregger, E., Serini, E. (1989) Strafgesetzbuch - StGB. Wien
Jovanović, L.S., Jovašević, D. (2003) Krivično pravo - opšti deo. Beograd: Policijska akademija
Jovašević, D. (2006) Krivični zakonik Republike Srbije sa uvodnim komentarom. Beograd: Službeni list
Jovašević, D. (2006) Krivično pravo - opšti deo. Beograd: Nomos
Klotter, J.C., Edwards, T.D. (1998) Criminal law. Cincinnati: Anderson publishing
Koržanskij, M.I. (1997) Popularnij komentar kriminolnogo kodeksu. Kiev: Naukova Dumka
Kuznjecova, N.F., Rešetnikov, F.M. (1998) Ugolovnij kodeks Ispanii. Moskva: Zercalo
Lazarević, L.V. (2006) Komentar Krivičnog zakonika Republike Srbije. Beograd: Savremena administracija
Lolis, N., Mangakis, G. (1973) The Greek Penal Code. London: Sweet-Maxwell
Mihajlovski, A. (1977) Društvena opasnost krivičnog dela. Beograd: Institut za kriminološka i sociološka istraživanja / IKSI
Mihajlovski, A. (1985) O pojmu krivičnog dela. Beograd
Mršević, Z.Ž. (1993) Actus reus i mens rea kod engleskog krivičnog dela krađe. Arhiv za pravne i društvene nauke, vol. 79, br. 1, str. 65-79
Novoselec, P. (2004) Opći dio kaznenog prava. Zagreb
Paglee, C.D. (1997) Chinese criminal law. Peking
Penka, B., Stroliga, K., ur. (1999) Azenski zakonik Republike Slovenije. Ljubljana: Uradni list
Pihler, S. (1994) O protivpravnosti i tzv. isključenju protivpravnosti. Glasnik AK Vojvodine, Novi Sad, broj 5/, str. 5-17
Piontkovskij, A.A. (1961) Učenie o prestuplenii. Moskva
Radovanović, M. (1975) Krivično pravo - opšti deo. Beograd
Sellin, T. (1963) Culture, conflict and crime. New York
Simonović, B.R. (1992) Društvena štetnost i društvena opasnost krivičnog dela. Anali Pravnog fakulteta u Beogradu, vol. 40, br. 2-3, str. 120-134
Singer, R.G., LaFond, J.Q. (1997) Criminal law: Examples and explanations. New York: Aspen Law and Business
Skuratov, J.I., Lebedov, V.M. (1996) Kommentarii k Ugolovnomu kodeksu v Rossijskoj Federacii. Moskva
Srzentić, N., Stajić, A., Lazarević, L.V. (1978) Krivično pravo. Beograd: Naučna knjiga
Srzentić, N., Stajić, A., Lazarević, L.V. (1996) Krivično pravo - opšti deo. Beograd: Savremena administracija
Srzentić, N., Stajić, A., Lazarević, L.V. (1978) Krivično pravo - opšti deo. Beograd: Savremena administracija
Stanković, M. (1961) Društvena opasnost. Sarajevo
Stojanović, Z.P. (2005) Pojam krivičnog dela u novom Krivičnom zakoniku. Branič - časopis Advokatske komore Srbije, vol. 117, br. 3-4, str. 5-25
Šubert, L. (1960) Ob obščestvennoj opasnosti prestupnogo deanija. Moskva
Thorsten, S. (1960) Conflicts: Culturels et criminalite. Revue de Droit penal et de Criminologie, broj l0, str. 879-896
Vouin, R., Leaute, J. (1960) Droit penal et procedure penale. Paris
Welzel, H. (1987) Das Deutsches Strafrecht. Munchen
Zlatarić, B., Damaška, M. (1966) Rječnik krivičnog prava i postupka. Zagreb
Živanović, T. (1910) Krivično pravo - opšti deo. Beograd
Živanović, T. (1930) Osnovni problemi krivičnog prava. Beograd: Štamparija I. Gundulić
 

O članku

jezik rada: srpski
vrsta rada: neklasifikovan
objavljen u SCIndeksu: 21.07.2007.

Povezani članci

Nema povezanih članaka