Metrika

  • citati u SCIndeksu: [2]
  • citati u CrossRef-u:0
  • citati u Google Scholaru:[]
  • posete u poslednjih 30 dana:21
  • preuzimanja u poslednjih 30 dana:9

Sadržaj

članak: 2 od 9  
Back povratak na rezultate
2009, br. 27, str. 35-45
Dnevni urbani sistemi u funkciji prostorne organizacije Srbije
aUniverzitet u Beogradu, Geografski fakultet
bInstitut za arhitekturu i urbanizam Srbije, Beograd

e-adresadragutin.tosic@gmail.com
Ključne reči: dnevni urbani sistem; dnevna migracija stanovništva; funkcionalno-urbani region; funkcionalna diferencijacija prostora; urbani centri i polja njihovog uticaja; Srbija
Sažetak
U radu su, u formi teorijske rasprave, dati sažeti prikazi relevantnih metodoloških postupaka za determinisanje dnevnih urbanih sistema i načina njihovog prostorno-funkcionalnog ispoljavanja. Ukazano je na mogućnost korišćenja dnevnih urbanih sistema za instrumente regionalnog planiranja i regionalnog razvoja. Predložen je model izdvajanja dnevnih urbanih sistema Srbije prilagođen domaćim socioekonomskim uslovima. Dosadašnja iskustva u istraživanju demografskih, prostornih i funkcijskih komponenti dnevnih urbanih sistema govore da su za definisanje modela njihovog ispoljavanja i trajanja u prostoru i vremenu najrelevantniji indikatori o razmeštaju i funkcijskom usmerenju centara rada i naselja stanovanja i o kvantitativno-kvalitativnim osobinama dnevnih migranata. Dnevni urbani sistemi u Srbiji su se razvijali u uslovima stalnog prerazmeštaja stanovništva iz sela u gradove i manje-veće sinhronizovanosti procesa deagrarizacije, industrijalizacije i urbanizacije sa opštim socioekonomskim tokovima. Shodno dinamici razvoja funkcija rada, stanovanja, obrazovanja uslužnih delatnosti i javno-socijalnih službi u urbanim regionima, formirani su dnevni urbani sistemi i uspostavljena je njihova hijerarhija. U radu su prikazani rezultati novijih istraživanja dnevnih urbanih sistema u Srbiji vršenih za naučne i aplikativne potrebe (izrada regionalnih prostornih planova opština Južnog pomoravlja i Timočke krajine i određivanje nodalnih sistema u Zlatiborskom okrugu). Dnevni urbani sistemi, posebno njihov regionalni uticaj i značaj, predloženi su za instrumente racionalne prostorno-funkcionalne organizacije Srbije. Na bazi relevantnih teorijsko-metodoloških postupaka i prikazanih empirijskih iskustava, formiran je model razvoja dnevnih urbanih sistema, čime se u velikoj meri određuju strateški pravci prostorne organizacije mreže naselja nacionalnog regionalnog i lokalnog nivoa.
Reference
*** (2009) Regionalni prostorni plan opština Timočke krajine. Beograd: IAUS
*** (1996) Prostorni plan Republike Srbije. Službeni glasnik RS, Beograd, 13
Batten, D.F. (1995) Network cities: Creative urban agglomerations for the 21st century. Urban Studies, 32 (2), 313-327
Berry, B. (1967) Metropolitan area definition: A re-evaluation of concept and statistical practice. Washington, Working paper, br. 28
Bolte, K.M. (1969) Vertikale Mobilitat. u: Koning R. [ur.] Handbuch der empirischen Sozialforschung, Stuttgard, Bd. 2
Castells, M. (1996) The rise of the network society. Oxford: Blakwell
Clark, W.A.V., Kuijpers-Linde, M. (1994) Commuting in restructuring urban regions. Urban Studies, vol. 31, Issue 3, str. 465-483
Doksijadis, K. (1982) Čovek i grad. Beograd: Nolit
European Spatial Planning Observatory Network (2006) ESPON 1.1.1. potentials for polycentric development in Europe. Denmark: Final report
Goodall, B. (1987) Dictionary of human geography. Harmondsworth, itd: Penguin Books
Hagerstrand, T. (1967) Innovation diffusion as a spatial process. Chicago: University of Chicago Press
Hall, P., Hay, D. (1980) Growth centers in the European urban system. London: Heinemann Educational Books
Harvey, D. (1985) Consciousness and the urban experience: Studies in the history and theory of capitalist urbanization. Oxford: Blackwell
Hornby, F., Jones, M. (1993) An introduction to settlement geography. Cambridge: University Press
IAUS (2008) Regionalni prostorni plan opština Južnog pomoravlja - analitičko-dokumentaciona osnova. Beograd
Inženjerska komora Srbije (2006) U potrazi za prostornim potencijalima. Beograd: Inženjerska komora Srbije, Matična sekcija prostornih planera
Isard, W. (1971) Methods of regional analysis: An introduction in regional science. Cambridge: MIT Press
Klingbeil, D. (1980) Zeit als Process und Ressource in der sozialwissenschaftlichen Humangeographie. Geographische Zeitschtrift, Wiesbaden, 68, str. 1-32
Klingbeil, D. (1969) Zur Sozialgeographicsher Theorie und entfassung des Taglichen Berrspandelns. Geographische Zeitschtrift, Wiesbaden, H. 2, str. 108-131
Krunić, N., Tošić, D., Milijić, S. (2009) Problems of spatial-functional organization of Južno Pomoravlje region's network of settlements. Spatium, br. 19, str. 20-29
Michel, D. (1998) Das handlungskonzept der Ministerkonferenz für Raumordnung für europäische Metropolregionen und seine Umsetzung. u: Deutschland in der Veit von morgen, Forschung und Sitzungsberichte, Hannover
Pacione, M. (2001) Urban geography: A global perspective. London - New York: Routledge
Petersen, W. (1958) A general typology of migration. American sociological Review, vol. 23, str. 256-266
Plane, D. (1988) The geography of urban commuting fields. Professional Geographer, 33
Stamenković, S.Đ. (1996) Dnevne migracije stanovništva u geografskim proučavanjima naselja Srbije. Stanovništvo, vol. 34, br. 3-4, str. 43-60
Stamenković, S.Đ., Gatarić, D.R. (2008) Neki prostorno-demografski aspekti dnevne interakcije Beograda i okoline. Glasnik Srpskog geografskog društva, vol. 88, br. 2, str. 45-50
Tošić, D., Nevenić, M. (2007) Regionalna geografija između paradigme horologizma i paradigme organizacije prostora. u: Kongres srpskih geografa (Prvi), Zbornik, Beograd: Srpsko geografsko društvo, str. 85-96
Tošić, D., Nevenić, M. (2007) Dnevni urbani sistem - prostorni izraz dnevne migracije stanovništva. Demografija, knj. 4, str. 163-176
Tošić, D.S. (1999) Prostorno-funkcijski odnosi i veze u nodalnoj regiji Užica. Beograd: Geografski fakultet, doktorska disertacija
Tošić, D.S. (2000) Prostorno-funkcijske veze i odnosi u urbanim regijama. Arhitektura i urbanizam, Beograd, br. 7, IAUS
van der Laan, L. (1998) Changing urban systems: An empirical analysis at two spatial levels. Regional Studies, vol. 32. 3, str. 235-247
van Nuffel, N., Saey, P. (2005) Commuting, hierarchy and networking: The case of Flanders. Tijdschrift voor Economiche an Sociale Geografie, vol. 96, br. 3, str. 313-327
Zelinsky, W. (1971) The hypothesis of the mobility transition. Geographical Review, vol. 61, str. 219-349
 

O članku

jezik rada: srpski
vrsta rada: pregledni članak
objavljen u SCIndeksu: 29.12.2009.