Metrika

  • citati u SCIndeksu: [3]
  • citati u CrossRef-u:0
  • citati u Google Scholaru:[]
  • posete u poslednjih 30 dana:31
  • preuzimanja u poslednjih 30 dana:29

Sadržaj

članak: 6 od 7  
Back povratak na rezultate
2013, vol. 47, br. 3, str. 95-105
Ljudsko dostojanstvo kao društvena i pravna vrednost
Univerzitet u Novom Sadu, Pravni fakultet
Ključne reči: čovečnost; umno samoodređenje; Kant; temeljni princip morala i prava; dostojanstvo u pravnim dokumentima; prirodno i društveno dostojanstvo; antropocentrizam; dostojanstvo prirode; nova paradigma
Sažetak
Razmotrena je njegova gotovo inflatorna i neodređena upotreba. Izgleda da je pre reč o regulativnom principu nego o opštem pojmu sa standardizovanim značenjem. Ističu se njegova filozofska, teološka, pravna i bioetička dimenzija. Princip ljudskog dostojanstva je konstituišući ne samo za moral nego i za savremeno društvo, u temelju je kako prirodnog tako i pozitivnog prava kao i u središtu bioetičkih rasprava. Naspram njegove ranije aristokratske (staleške) upotrebe, analizirana su mu filozofska značenja kao čoveštva, osobeno ljudskog, umnog, slobodnog samoodređenja čoveka (Ciceron, Akvinski, Mirandola, Kant) i demokratska, utemeljujuća značenja u mnogim međunarodnim dokumentima i ustavima pojedinih zemalja, u kojima se ponegde nalazi na samom njihovom početku. Osim unutrašnje ispitivana je i njegova spoljašnja dimenzija (prirodni i društveni uslovi). Pravne garancije za ljudska prava su od ključnog značaja za ostvarenje ljudskog dostojanstva ali prinuda koja je svojstvena pravu može da ga ugrozi kao pravnu vrednost. Pravo na kaznu se može posmatrati i kao ponovno uspostavljanje ljudskog dostojanstva. Postoji prirodno dostojanstvo, jednako za sve ljude, i društveno dostojanstvo, u kome su još vidljive razlike i nejednakosti. U ekološkim i bioetičkim raspravama pojavile su se kritike pojma ljudskog dostojanstva kao antropocentrične vrednosti. Počelo se govoriti o dostojanstvu svega Stvorenog, dostojanstvu prirode i pravu prirode. Dostojanstvo je nova paradigma koja kvalitativno drukčije strukturiše našu sliku države i prava, celog društva ali i čoveka i prirode.
Reference
*** (2004) Kritika praktičnog uma. Beograd
*** (1993) Metafizika morala. Sremski Karlovci - Novi Sad
*** (1974) Um i sloboda. Beograd
*** UNESKO I BIOETIKA - zbirka osnovnih dokumenata. http://web.ceu.hu/celab/sr - pristupljeno 07. 09. 2013
Akvinski, T. (1981) Izabrano djelo. Zagreb
Andorno, R. (2005) La notion de dignité humaine est-elle superflue en bioéthique. Contrepoint philosophique, mars, str. 1-4
Bajaldžijev, D. (1999) Voved vo pravoto. Kumanovo, pravo, kniga vtora, 488-489
Bloch, E. (1977) Prirodno pravo i ljudsko dostojanstvo. Beograd, 8
de Korninck, G., Larochelle, T. (2005) La dignité humaine. Paris
dela Mirandola, P.D. (1994) Govor o dostojanstvu čovekovu. Beograd: Filip Višnjić
Dworkin, R. (1977) Taking rights seriosly. Cambridge: Harvard University Press
Đurđić, V., Trajković, M. (2010) Ljudsko dostojanstvo kao osnova čovekove prirode. Zbornik radova Pravnog fakulteta, Novi Sad, vol. 44, br. 1, str. 29-43
Flajner, T. (1996) Ljudska prava i ljudsko dostojanstvo. Beograd - Valjevo
Franeta, D. (2008) Ljudsko dostojanstvo kao pravna vrednost. Beograd: Pravni fakultet, doktorska disertacija
Kambovski, V. (2011) Filozofsko-pravni aspekt retrospektivne, prospektivne i kolektivne odgovornosti. Pravni život, 550(12): 503-526
Kant, I. (2004) Zasnivanje metafizike morala. Beograd
Lukić, R. (1992) Sistem filozofije prava. Beograd, 477-478, 228
Macklin, R. (2003) Dignity is a useless concept. BMJ, 327(7429): 1419-1420
Mitrović, D. (2012) Uvod u pravo. Beograd, 328-329
Perović, M. (1994) Istorija filozofije. Novi Sad
Rachels, J. (1986) The elements of moral philosophy. New York, odeljak: Kantien theory: The idea of human dignity, 114-117, 122-123
Stepanov, R., Sokolovska, V. (2013) Pravno filozofski diskurs o prirodnom pravu i ljudskom dostojanstvu. Pravni život, 566(12): 439-448
Tadić, Lj. (1996) Filozofija prava. Beograd, 22
Vukadinović, G. (2007) Teorija države i prava. Novi Sad, knjiga II, 213
Ziedler, K.W. (2009) Bioteka, dostojanstvo čovjeka i refleksivni sud. Synthesis philosophica, (2): 215-223
Ziedler, K.W. (2009) Bioetika, dostojanstvo čovjeka i refleksivni sud. Synthesis philosophica, 23(2): 215-223
 

O članku

jezik rada: srpski
vrsta rada: izvorni naučni članak
DOI: 10.5937/zrpfns47-4945
objavljen u SCIndeksu: 04.02.2014.
metod recenzije: dvostruko anoniman

Povezani članci

Zb Pravnog fak Novi Sad (2013)
Ljudsko dostojanstvo i bioetika
Marjanović Miloš

Nauka bezbednost policija (2019)
The rule of law in the function of human dignity
Zekavica Radomir G.

Anali Pravnog fak Beograd (2016)
Tumačenje prema prirodi stvari - prilog sociološkoj teoriji tumačenja prava
Bovan Saša B.

prikaži sve [30]