Metrika

  • citati u SCIndeksu: 0
  • citati u CrossRef-u:0
  • citati u Google Scholaru:[]
  • posete u poslednjih 30 dana:38
  • preuzimanja u poslednjih 30 dana:18

Sadržaj

članak: 1 od 20  
Back povratak na rezultate
2018, vol. 57, br. 80, str. 325-346
Kompjuterski kriminalitet - specifičnosti i savremeni izazovi
Univerzitet u Prištini sa privremenim sedištem u Kosovskoj Mitrovici, Pravni fakultet

e-adresazdravko.grujic@pr.ac.rs
Ključne reči: kompjuterski kriminalitet; bezbednost računarskih podataka; zloupotreba informaciono-komunikacionih tehnologija; Internet
Sažetak
Kriminalitet je patološka društvena pojava, univerzalnog karaktera. Bez obzira na stepen razvoja i oblik uređenja socijalne zajednice kriminalitet karakteriše sveprisutnost. Posmatrano kroz prizmu istorijskog razvoja ljudske civilizacije, vremenom se menjaju pojavni oblici, fenomenološka obeležja, obim i struktura kriminaliteta. Procesi inkriminalizacije i dekriminalizacije su dinamičkog karaktera i nisu isključivo vezani za vremensku dimenziju - zavise i od stepena razvoja, tradicije i kulture, ekonomskog uređenja, pravnog i političkog sistema pojedinih država. Karakteristika postmodernog društva u kojem živimo je pojava novog oblika kriminalnog ponašanja - kompjuterskog kriminaliteta. Kao 'nužna konsekvenca' digitalnog doba i primene informacionih tehnologija u svim aspektima društvenog života, kompjuterski kriminalitet čine svi novi oblici kriminalnog ponašanja koji predstavljaju posledicu zloupotreba masovne upotrebe i korišćenja novih tehnologija (kompjutera, kompjuterskih sistema, informaciono-komunikacionih uređaja i tehnologija i globalne mreže - Interneta), ali i tradicionalna krivična dela koja su izvršena korišćenjem kompjutera kao sredstva ili objekta. Nove inkriminacije u krivičnom zakonodavstvu Republike Srbije koje pružaju zaštitu bezbednosti računarskih podataka predstavljaju samo deo fenomena kompjuterskog kriminaliteta, imajući u vidu činjenicu da kompjuteri predstavljaju potencijalno sredstvo izvršenja i drugih krivičnih dela. Iako se, prema tipologiji zastupljenoj u literaturi, kompjuterski kriminalitet najčešće izučava kao deo imovinskog kriminaliteta, njegovu specifičnost i samostalnost potvrđuje činjenica da u ovaj oblik, pored krivičnih dela imovinskog karaktera, spadaju i dela koja tradicionalno čine deo opšteg, političkog, privrednog ili nasilničkog kriminaliteta. Rad je posvećen analizi fenomena kompjuterskog kriminaliteta i njegovim specifičnostima, kao i izazovima na koje, dinamičan razvoj pojavnih oblika, brisanje prostornih i vremenskih granica prilikom izvršenja, specifičan profil učinilaca, otežano prijavljivanje, otkrivanje i dokazivanje, visoka tamna brojka i masovna izloženost viktimizaciji, savremeno društvo mora da ponudi i predloži adekvatne odgovore.
Reference
*** (2003) Zakon o izmenama i dopunama Krivičnog zakona Republike Srbije. Službeni glasnik Republike Srbije, broj 67
*** (2005/2009) Zakon o organizaciji i nadležnosti državnih organa za borbu protiv visokotehnološkog kriminala. Službeni glasnik Republike Srbije, broj 61/2005 i 104/2009
*** (2009) Zakon o potvrđivanju Konvencije o visokotehnološkom kriminalitetu. Službeni glasnik Republike Srbije, Međunarodni ugovori, broj 19
*** Additional Protocol to the Convention on Cybercrime, concerning the criminalisation of acts of a racist and xenophobic nature committed through computer systems. Council of Europe Treaty, No. 189, https: //www. coe. int/en/web/conventions/full-list/-/conventions/treaty/189
*** Joint Communication to the European Parliament, the Council, the European Economic and Social Committee and the Committee of the Regions. Cybersecurity Strategy of the European Union: An Open, Safe and Secure Cyberspace. Brussels:https://eeas.europa.eu/archives/docs/policies/eu-cyber-security/cybsec_comm_en.pdf, (27.08.2018.)
*** (2005-2016) Krivični zakonik Republike Srbije. Službeni glasnik Republike Srbije, broj 85/2005, 88/2005 - ispr. 107/2005-ispr. 72/2009, 111/2009, 121/2012, 104/2013, 108/2014 i 94/2016
*** A/RES/55/63 UN Resolution on combating the criminal misuse of information technologies. http://repository.un.org/handle/11176/152207 (21.08.18.)
*** (2008-2017) Punoletni učinioci krivičnih dela u Republici Srbiji. Beograd: Republički zavod za statistiku, Bilteni 629, 613, 603, 588, 576, 558, 546, 529, 514, 502
*** (2017) Strategija razvoja informacione bezbednosti u Republici Srbiji za period od 2017. do 2020. godine. Službeni glasnik Republike Srbije, broj 53
Aleksić, Ž., Škulić, M. (2007) Kriminalistika. Beograd: Službeni glasnik
Bejatović, S. (2012) Visokotehnološki kriminal i krivičnopravni instrumenti suprostavljanja. u: Suzbijanje kriminala i evropske integracije, s osvrtom na visokotehnološki kriminal., Banja Luka: Visoka škola unutrašnjih poslova
Bošković, M. (1995) Kriminologija i socijalna patologija. Novi Sad: Matica Srpska
Dimovski, D. (2010) Kompjuterski kriminalitet. Zbornik radova Pravnog fakulteta u Nišu, br. 55, str. 193-210
Đorđević, Đ. (2011) Krivično pravo - posebni deo. Beograd: Kriminalističko-policijska akademija
Đurđević, V., Jovašević, D. (2010) Krivično pravo - posebni deo. Beograd: Nomos
Grujić, Z., Blagić, D. (2018) Incriminations against security against security of computer data: Effectiveness of criminal justice mechanism directed on cybercrime. u: International scientific conference ‘Archibald Reiss Days' Thematic Conference Proceedings of International Significance, Belgrade: Academy of Criminalistic and Police Studies, Tom I
Ignjatović, Đ. (2018) Kriminologija. Beograd: Pravni fakultet - Centar za izdavaštvo i informisanje
Ignjatović, Đ.M. (1991) Pojmovno određenje kompjuterskog kriminaliteta. Anali Pravnog fakulteta u Beogradu, vol. 39, br. 1-3, str. 136-144
Karuppannan, J. (2007) Establishing a Theory of Cyber Crimes. International Journal of Cyber Criminology, Vol. 1 (2).https://www.cybercrimejournal.com/ editorialijccvol1is2.htm (21.08.2018.)
Konstantinović-Vilić, S., Nikolić-Ristanović, V., Kostić, M. (2010) Kriminologija. Niš: Prometej
Milutinović, M.M. (1990) Kriminologija. Beograd: Savremena administracija
Petrović, S. (2004) Kompjuterski kriminal. Beograd: Vojnoizdavački zavod
Radulović, Lj. (1999) Kriminalna politika - politika suzbijanja kriminaliteta. Beograd: Pravni fakultet
Russell, S. (2007) Crime Control in the Digital Age: An exploration of Human Rights Implications. International Journal of Cyber Criminology, Vol. 1 (2). (21. 08. 2018.): http:// www.cybercrimejournal.com/rusellijccvol1is2.htm
Schreier, F., Weekes, B., Winkle, T.H. (2015) Cyber Security: The Road Ahead. u: DCAF Horizon 2015 Working paper, Geneva, The Geneva Centre for the Democratic Control of Armed Forces, No. 4
Stojanović, Z. (2010) Krivičnopravni ekspanzionizam i zakonodavstvo Srbije. u: Stanje kriminaliteta u Srbiji i pravna sredstva reagovanja, Beograd, IV deo
Stojanović, Z. (2016) Komentar Krivičnog zakonika. Beograd: Službeni glasnik
Vilić, V. (2016) Povreda prava na privatnost zloupotrebnom društvenih mreža kao oblik kompjuterskog kriminaliteta. Niš: Pravni fakultet Univerziteta u Nišu, doktorska disertacija
 

O članku

jezik rada: srpski
vrsta rada: izvorni naučni članak
DOI: 10.5937/zrpfni1880325G
objavljen u SCIndeksu: 24.01.2019.
metod recenzije: dvostruko anoniman
Creative Commons License 4.0