Metrika

  • citati u SCIndeksu: 0
  • citati u CrossRef-u:0
  • citati u Google Scholaru:[]
  • posete u poslednjih 30 dana:4
  • preuzimanja u poslednjih 30 dana:0

Sadržaj

članak: 1 od 14  
Back povratak na rezultate
2009, vol. 15, br. 1, str. 7-21
Broj produktivnih vlati jarog ovsa (Avena sativa L.) u različitim agroekološkim uslovima
Poljoprivredni institut Republike Srpske, Banja Luka, Republika Srpska, BiH
Ključne reči: ovas (Avena sativa L.); produktivno bokorenje; koeficijent bokorenja; varijansa; stabilnost; korelacija
Sažetak
Iako je biljna vrsta humidnih područja, ovas se za potrebe stočarsta gaji i u aridnijim uslovima, koji u pojedinim godinama vladaju u ravničarskim delovima Balkana. Zbog toga komparativni ogledi u različitim agroekološkim uslovima daju saznanje o uspešnosti gajenja ovsa i u područjima koja su označena kao manje povoljna za ovas. Ciljevi ovoga istraživanja su bili: da se utvrdi produktivno bokorenje i koeficijent produktivnog bokorenja kod ovsa, komponente fenotipske varijanse produktivnog bokorenja, parametri stabilnosti i korelacioni odnosi sa ekološkim uslovima i drugim agronomskim osobinama i osobinama kvaliteta. Ogled sa sedam sorti jarog ovsa izveden je na tri lokaliteta Banja Luka (BL), Novi Sad (NS) i Drinić (DN) u periodu 2003-2005. godina. Na svakom lokalitetu ogled je postavljen u četiri ponavljanja i tri roka setve. Lokaliteti BL i NS nalaze se u ravničarskom, a lokalitet DN u planinskom području. Vegetaciona sezona 2003. bila je veoma sušna i sa visokim temperaturama, 2004. sezona slična višegodišnjem proseku, a 2005. vlažna sa neravnomerno raspoređenim padavinama. U odnosu na rok setve, godinu i lokalitet ne postoji doslednost u broju produktivnih metlica, odnosno prisutna je značajna interakcija. Sušne 2003. godine na lokalitetima BL i NS bio je najmanji (367/m2 i 332/m2), a na lokalitetu DN najveći broj metlica (435/m2). Najveći broj metlica na lokalitet BL bio je u vlažnoj 2005. godini (612/m2), a na lokalitetu NS u prosečnoj 2004. (455/m2) godini. Na planinskom lokalitetu DN najmanji broj metlica bio je u 2005 godini sa suficitom vode (401/m2). U ranijim rokovima setve, posebno na lokalitetima BL i NS, formira se veći broj produktivnih metlica. Na lokalitetu BL najveći prosečan broj produktivnih metlica za sve godine i rokove imale su sorte Flemingsregent (535/m2) i Željka (516/m2), lokalitetu NS sorte Slavuj (447/m2), Flemingsregent (437/m2) i Željka (437/m2), a na lokalitetu DN sorte Flemingsregent (399/m2) i Vesna (392/m2). Sorte Flemingsregent i Željka imaju najveće produktivno bokorenje u povoljnim uslovima i u prvim rokovima setve. Najniži koeficijent bokorenja bio je u sušnim, a najviši u vlažnim sezonama. U ukupnoj varijansi najveći deo varijanse proizilazi iz varijabilnosti godine i sorte. Kada se izdvoji negenetički deo varijanse, najveći deo varijabilnosti pripada sorti (51,9%) i interakciji sorta/godina/lokalitet (20,2%), što potvrđuje da se sorte znatno razlikuju u produktivnom bokorenju. Korelacioni odnos između broja produktivnih vlati s jedne strane i vremenskih uslova i drugih agronomskih osobina s druge strane, zavisi od lokaliteta. Sadržaj proteina i masti nalazi se u negativnoj, a celuloze u pozitivnoj korelaciji sa brojem produktivnih metlica. Na osnovu dobijenih podataka može se izabrati najpovoljnija sorta za svaki lokalitet. Potrebno je izvesti dodatna ispitivanja bokorenja pri različitim setvenim normama radi određivanja optimalnog sklopa za maksimalan prinos zrna.
Reference
Becker, N.C. (1981) Corelations among some statistical measures of phenotypyc stability. Euphytica, 30, str. 835-840
Borojević, S. (1981) Principi i metodi oplemenjivanja bilja. Novi Sad: Poljoprivredni fakultet
Brown, C.M., Patterson, F.L. (1992) Conventional oat breeding. u: Marshall H.G., Sorrells M.E. [ur.] Oat science and technology, Meddison: American Society of Agronomy, str. 614-651
Chapko, L.B., Brinkman, M.A. (1991) Interrelationships between Panicle Weight, Grain Yield, and Grain Yield Components in Oat. Crop Science, 31(4): 878
Dimitrijević, M., Petrović, S., Kraljević-Balalić, M., Mladenov, N. (1997) Komponente fenotipske varijabilnosti i uticaj visine na masu zrna po biljci pšenice, Triticum aestvum ssp. Vulgare. Zbornik radova Naučnog instituta za ratarstvo i povrtarstvo, Novi Sad, 29, 261-267
Eberhart, S.A., Russell, W.A. (1966) Stability parameters for comparing varieties. Crop Science, br. 6, str. 36-40
Finlay, K.W., Wilkinson, G.N. (1963) The analysis of adaptation in a plant-breeding program. Australian Journal of Agricultural Research, sv. 14, str. 742-754
Gatarić, Đ. (1999) Zob. u: Sjemenarstvo, Banja Luka: Poljoprivredni fakultet, 157-163
Gooding, R.W., Lafever, H.N. (1991) Yield and yield components of spring oat for various planting dates. Journal of Production Agriculture, 4, str. 382-385
Jovanović, B., Prodanović, S., Maletić, R. (1992) Estimates of environmental effects in comparative variety trails. Review of Research Work at the Faculty of Agriculture, 37, str. 167-172
Kelling, K.A., Fixen, P.E. (1992) Soil and nutrient requirements for oat production. u: Marshall H.G., Sorrells M.E. [ur.] Oat science and technology, Madison: American Society of Agronomy, str. 165-185
Kocjan-Ačko, D. (1999) Oves. Pozabljene poljščine. Ljubljana: Kmečki glas
Kolak, I., Šatović, Z., Rukavina, H., Rozić, I. (1996) Željka i Vesna - novi kultivari jare zobi. Sjemenarstvo, 13, str. 337-344
Kraljević-Balalić, M., Mihaljev, I., Leghari, M. (1982) Ekološka i genetska varijabilnost broja i težine zrna po klasu pšenice. Arhiv za poljoprivredne nauke, 43 (152), str. 495-504
Maksimović, D. (1998) Ovas - Avena sativa L. Beograd: Institut za istraživanja u poljoprivredi Srbija
Mihailović, D.T. (1988) Osnove meteoroloških osmatranja i obrade podataka. Novi Sad: Poljoprivredni fakultet - Institut za ratarstvo i povrtarstvo
Mladenov, N.V. (1996) Proučavanje genetičke i fenotipske varijabilnosti linija i sorata pšenice u različitim agroekološkim uslovima. Beograd: Poljoprivredni fakultet, doktorska disertacija
Monteith, J.L. (1981) Does light limit crop production?. u: Johnson C.B. [ur.] Physiological processes limiting plant productivity, London, pp. 23-38
Moradi, H., Rezai, A., Arzani, A. (2005) Path Analysis for Yield and Related Traits in Oats. J. Sci. and Technol. Agric. and Natur. Resour, 9: 173-180
Nožinić, M. (2008) Uticaj sorte, roka sjetve i lokaliteta na osobine jarog ovsa (Avena sativa L). Istočno Sarajevo: Poljoprivredni fakultet, Doktorska disertacija
Pacewicz, K., Stankowski, S. (2004) The effect of depth and sowing time on germination, yield and yield components of naked and hulled oat. u: Int. Oat Conf. (VII), 17-22 July, Helsinki: MTT Agrifood Research Finland, str. 223
Peltonen-Sainio, P., Järvinen, P. (1995) Seeding rate effects on tillering, grain yield, and yield components of oat at high latitude. Field Crops Research, 40(1): 49-56
Pržulj, N., Momčilović, V., Petrović, N. (2004) Fiziološka osnova prinosa ječma u optimalnim uslovima i uslovima suše. Selekcija i semenarstvo, vol. 10, br. 1-4, str. 15-26
Pržulj, N.M. (2001) Cultivar and year effect on grain filling of winter barley. Plant Breeding and Seed Science, 45:2, str. 45-58
Pržulj, N.M., Mladenov, N., Momčilović, V. (1996) Ječam i ovas kao sirovine za proizvodnju novel food i funkcionalne hrane. Savremena poljoprivreda, 50(5-6), str. 5-10
Sorrels, M.E., Simmons, S.R. (1992) Influence of environment on the development and adaptation of oat. u: Marshall H.G., Sorrels M.E. [ur.] Oat science and technology, Madison: American Society of Agronomy, 115-163
Wiegand, C.I., Cuellar, J.A. (1981) Duration of grain filling and kernel weight of wheat as affected by temperature. Crop Science, br. 21, str. 95-101
 

O članku

jezik rada: srpski
vrsta rada: izvorni naučni članak
objavljen u SCIndeksu: 15.06.2011.

Povezani članci

Ratar i povrt (2010)
Značaj i oplemenjivanje ječma i ovsa
Pržulj Novo, i dr.

Selekcija i semenarstvo (2000)
Adaptabilnost i stabilnost genotipa
Dimitrijević Miodrag, i dr.

Zb Inst ratar i povrt (2006)
Interakcija genotip/spoljna sredina mase zrna po biljci i indeksa klasa u Triticum sp
Dimitrijević Miodrag, i dr.

prikaži sve [96]